Joe Cillen, onze correspondent in Rotterdam  start opnieuw als correspondent van paalonline.  Vanaf nu zal hij weer op onregelmatige tijdstippen verslag doen van zijn ervaringen met de wereld en met de mensen.  Hier lees je nog ‘ns wie Joe is : 
http://www.paalonline.be/cms55/paalnu/de-correspondenten/item/1446-correspondent-joe-cillen

Zomercarnaval   Rotterdam 2018

Afgelopen zaterdag barstte het grootste Europese straatfestival los in Rotterdam en volgens de Britse krant ‘’ The Daily Mail ’’ waren er dit jaar 900.000 bezoekers.

Het vijf kilometer lange carnavalparcours bevindt zich op tien minuten loopafstand van het Noordereiland, de schuit die mijn vrouw Carol en ik bewonen.

Irene werd geboren 1934, in Klein Tervant. Ze herinnert zich het begin van de oorlog nog heel goed.

Haar pa, Jef Verbraeken, was een oudstrijder van de oorlog 14-18; daar was hij gepakt door het gas,  na de oorlog moest hij nog een half jaar in ziekenhuis blijven om te herstellen. Bij de opening van de mijn van Beringen was hij mijnwerker geworden maar hij kon de ondergrond niet verdragen, daarom ging hij in het houtperk werken, in de dagpost. Dat verdiende minder, maar hij had werk.

In 1939 lieten ze hun lemen boerderij gedeeltelijk in steen verbouwen, maar toen kwam de mobilisatie. Ook bij hen werden soldaten ingekwartierd, die de brug van Tervant moesten bewaken. Er sliepen 18 soldaten op de zolder van de boerderij, nadien nog eens 6. Gelukkig hadden ze wel hun eigen keuken bij.

Louis was 16 jaar toen de oorlog uitbrak. Hij is tot 14 jaar naar school geweest, in drie gebouwen. Eerst ging hij naar de school in het oude gemeentehuis, dat afgebroken is ,dan naar de "gemeentezaal" aan het huidige oorlogsmonument en ten slotte vanaf 1936 in de nieuwe school, die er vandaag nog staat. (Het stuk grond waarop de lagere jongensschool gebouwd werd was geschonken door M. Vanderheyden, die op het "kastielke" woonde, het latere gemeentehuis van Paal).

Sommige “meesters” hebben in de oorlog gesympathiseerd met de Duitsers, o.a. meester Kat (Van Tilborgh) en meester Men (Theunis ). Daarnaast kreeg hij ook les van meester Iven.  Na de oorlog hebben sommigen gevangen gezeten en  zijn er verhuisd uit Paal.

Jef Vanmol en Margriet Vanroy woonden in de Oude Barrier te Paal. Het mijnwerkersgezin telde op dat ogenblik zeven jonge kinderen: Maria, Frans, Gust, Fons, Cecile, Livinus en Louis.

Ze vluchtten op 10 mei, samen met Jef Bosmans en Leen Poel. Jef was bekend als de oorlogsinvalide met één arm en voorzitter van de Oud-strijdersbond. Ook bij hem zat de schrik er in! Samen vertrokken ze met hun hele hebben en houden in de kruiwagen. De eerste nacht sliepen ze bij een boer in Meldert. ’s Anderendaags  ging de tocht te voet verder tot Onze-Lieve-Vrouw Tielt, om er ook weer bij een boer onderdak te vinden. Daar verbleven ze een tiental dagen; ze hebben er weinig ondervonden van de oorlog. Vader Jef werd ingeschakeld in het landbouwbedrijf en het gezin kreeg daarvoor gratis kost en inwoon. Na 10 dagen zijn ze terug naar Paal vertrokken. Onderweg kwamen ze Duitse soldaten tegen en die gaven enkele stukken chocolade aan de kinderen.

10 mei 1940…

vielen de Hitler-soldaten België binnen. Door zijn ligging was Limburg het eerst getroffen. Hoe reageerden de mensen in ons dorp, toen ze de Duitse vliegtuigen hoorden overvliegen, het Belgisch afweergeschut hoorden schieten, de alarmerende berichten op de radio hoorden?

Oudere Palenaren hadden nog de Eerste Wereldoorlog meegemaakt, met de moorden van de Duitsers in Beringen, in Schaffen, de executie van Frans Claes in Rijsel… Het dorp raakte in paniek, bijna alle Palenaren vluchtten weg.

De Belgische regering had hen verteld dat ze het station van Zelem moesten proberen te bereiken: daar zouden treinen klaar staan om hen verder naar het Westen te voeren… in de hoop dat het Belgisch leger deze keer wel weerstand zou kunnen bieden aan de overmacht…

De volgende weken publiceren we enkele verhalen van gevluchte dorpsbewoners. Misschien heb jij ook nog zo een verhaal????

Ook de familie van Jef Mews en Amelie Vanroy vluchtte weg in 1940.

1939: komt er oorlog?

In september 1939 roept koning Leopold III de mobilisatie uit van het Belgisch leger: eerst moeten de dienstplichtigen, kort nadien ook de reservisten verdedigende posities innemen tegenover de dreiging van  het Duitse Reich. De belangrijkste verdedigingslijn is het Albertkanaal, dat dwars door Tervant loopt.

Enkele duizenden militairen worden gekazerneerd in Paal: in soldatenbarakken aan het kerkhof, aan het patronaat, in Tervant, bij zagerij Meelberghs  en aan de (vroegere locatie van de) schuttersgilde van Meelberg. Veel soldaten krijgen ook logies bij een van de Paalse gezinnen : zij zijn de gelukkigen, want daar zijn ze al gauw “kind aan huis”. Ook na de oorlog zullen de vriendschappen voortduren en worden ze uitgenodigd voor Paal-kermis…

De historische werkgroep van Paalonline verzamelt al geruime tijd verhalen van Palenaars tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanaf nu zullen we die verhalen met grote regelmaat publiceren. Ieder heeft zijn eigen  verhaal: over de vlucht bij het uitbreken van de oorlog, de bezetting en de honger, de schrik en het schuilen in een abri, verplichte tewerkstelling van jonge mannen in Duitsland, de Engelse vliegtuigen die ’s nachts overvliegen, de neerstortende V1’s  van de Duitsers en ten slotte de bevrijding.We twijfelen er niet aan: ook in jouw familie zijn er nog ouderen die een heel verhaal te vertellen hebben…
Hier volgt ons eerste verhaal: dat van TREES RUBENS, geboren in 1883.

Kom je ook naar deze gespreksavond ?  Je bent niet alleen,  ook de taalcommissie van paalonline zal met een afvaardiging deelnemen.  Stuur een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. met  je naam/e-mailadres en wij zorgen voor een gezamenlijke inschrijving.  Let op !  De inschrijving is verplicht en kost € 5.  Dus:  alleen mailen indien je zeker gaat.

donderdag 22 maart 2018   om 19.30u

Nog meer oostelijke kenmerken in het Buitings ?  De oude Rijnlandse invloeden zijn nog duidelijk merkbaar!

In de vorige aflevering over de Getelijn waren we al tot de bevinding gekomen dat ons dialect meer woordvormen deelt met de oostelijke (Limburgs georiënteerde) dialecten, dan met de westelijk (Brabants) georiënteerde. De conclusie die zich opdringt is dat er voldoende aanwijzingen zijn om het Buitings tot het Demerkempens te rekenen, eerder dan tot het aangrenzende Getelands. In deze en volgende aflevering belichten we enkele typische oostelijke taalkenmerken die we ook in het Buitings aantreffen, zoals umlaut, rekking en specifieke vormen van het persoonlijke voornaamwoord.

SINTERKLOA’ES EN ZWETTE PIET
Sinterklaas is weer in ’t land, misschien heb je ‘m ook al in Paal gespot ? Ook de ouderen onder ons herinneren zich nog de tijd dat er op de deur werd geklopt en een zwarte hand allerlei lekkers de huiskamer ingooide. De Leuvense stoof is verdwenen, het speelgoed dat de Sint op 6 december (hopelijk) brengt komt uit de gemoderniseerde hemelse speelgoedfabriek, zelfs Zwarte Piet heeft al een restyling moeten ondergaan, maar die snoepjes … die zijn toch nog dezelfde ?

Tijd om eens te checken of we nog altijd dezelfde woorden gebruiken. Wij van paalonline.be zouden graag weten of al dat lekkers nog dezelfde naam heeft als vroeger in het Buitings, ons plaatselijke dialect. Een kleine quiz voor jongeren van 4 jaar tot 104 (met dank aan taalverhalen.be voor het idee).
Laat je ons eens weten hoe je deze snoepjes tegenwoordig noemt ? En vraag eens aan je ouders/grootouders hoe zij die in het dialect noemden ? Voor wie hun hulp niet kan inroepen is er nog het nieuwe woordenboek Buitings: de Dikke van Pale. We hebben de kleur van de Sint zijn mantel gebruikt om op te vallen !  Hier kun je de enquête ook downloaden in Word formaat.