Deze website gebruikt cookies

Deze website gebruikt zoals de meeste website cookies om uw bezoek zo aangenaam mogelijk te maken. Wij respecteren hierbij uw privacy maximaal. Indien u verder gaat naar de website staat u de plaatsing van cookies toe. Meer info over ons cookiebeleid - klik hier. -

gezèt vanne böeting

gezèt vanne böeting

Een nieuwe rubriek van de Taalcommisie

kruisdagenHùi de manne ! 

Komende week zijn het ook de ijsheiligen. 't Herinnert mij aan m'n jonge jaren, dan moest ik met onze pa mee naar de eerste mis 's morgens.
Alsof dat nog niet erg genoeg was gingen de mensen dan na de mis met ne misdienaar op kop met het kruis, dan de pastoor en dan de mensen in stoet door de gehuchten, en maar bidden en de gewassen  zegenen. Deze 'Kruisdagen' vallen op

gva meirAllè, 't es 'r va gekome, vanaf dees wèèk meuge  we wier 't stroa'et op.  We meuge ozze portemennee goñ verloechte, we meuge goñ sjoppe.

Mer as ge da allemoal huurt en lèèst wa ze euveral an 't inie'ensteke zen vur os ötie'en te hoon!  In Antwerpe oppe Meir, en in Brussel ooch hem ich oppen tellevies gezéin, doa'e zen ze de stroate in twie'ene an ‘t verdèle, zoe'e da ge mot , wille of néi, rechs hoon.

Mèr ich zó achter klèèn humsknöpkes mótte goñ zéin en die'e winkel es rédelek veuroan oppe Meir, anne lingse kant. 

foto:  probeert do mèr es humsknöpkes te goñ koe'epe !


(Pakkende bréif van Paul Stegen,  in’t Böetings gezet dur Sel) 

Ne jóng skreef ne bréif no zè léif omda hè noe’et néi wiest wa hè moest skrève, en ’t war noa ooch bekant Vallentèèn.

Mè léifste koekeloere poezewoefke ! Ich skrèèf óch deze bréif vur óch te lötte wete dat ich óch skrèèf.  As ge deze bréif  ontvangt dan hedder ‘m gekrege. Moesd ’r ‘m néi krège, löt mich dan éit wete dan kan ich ‘m vanhèèr opstùi’ere.  Ich hem óch ooch asprès  mèr langzoam geskreve omda ich weet dadde gè néi rap kunt lèze. Euvertèèd hit ózze poa éiverans gelèze da de mietste aksedente gebeure  op nog gienne killemèter van töes en dóveur zen we ö bietske wedder goñ woene. De zjúste höesnummer weet ich nog néi, want de miense die doa’e woende hemme den höesnummer meegenome.

Ze haan hur grellig bestoft tege alleman omdat 't zoe proper war,  mer as ze tegói onner de beroos door keke, doa'e war alles ne vinger dik bestoft.

Ze hadden haar zo opgehemeld omdat alles proper gepoetst was, maar als ze onder de bureaus door keken, daar was alles een vinger dik bestoft.

Godfried van OXO voor de  poorten van Jerusalem tegen de keukenmeid: 

Noa, in tai'e va Corona, wille wè bè " Den Dikke va Pale ( moe oaners )" alle miense die héi bè os zen oagekome, durre loecht , euvere zie'e en zellefs op sloffe,  wölkom hète.
Noa in dees hie'el óngezon tai'e, wille wè ós ooch bekummere euver de gezondhèd van al die miense.
Wè wille ze ter op waize da se noa verziegtig motte zen of ze wère miskéins ooch gebete dur da biesteke.
Dövver wille wè

Het Buitings is het dialect van ons dorp Paal,  en het goede nieuws is:  je kunt het leren !
Ons dialect sluit aan bij het Limburgs,  dat merk je oa. aan de persoonlijke voornaamwoorden.
1ste pers. enk.:   ich / mich
2de pers. enk/mv. :  gè / óch  /   'r bij inversie (= na de persoonsvorm)
Buitings ligt dus aan de Limburgse kant van de bekende ich/mich grens en dat willen we graag zo houden.
Al moet je toch maar opletten met wat je zegt.  Lèèst mer wedder ...

Sint Jan de Doper PinturicchioDeze week (24 juni) was het de feestdag van St.-Jan, en het weekend na zijn naamdag mag hij normaal mee aan de kermistafel schuiven: kermis in Paal. Door de coronamaatregelen moet hij in 2020 echter op zijn kin kloppen en moeten we onze lezers voor een kermisgevoel terugverwijzen naar een oude kermisreportage van AC: http://www.paalonline.be/cms55/nieuws/dorpsenverenigingsnieuws/item/2438-kermis-begin-van-paal-zomert . Het zal vermoedelijk geleden zijn van in WO2 dat de Palenaren en hun patroonheilige hun kermisfriet moeten missen. Niet getreurd, in onze pas uitgebreide bubbel mogen we met de familie wél een kermistaart aansnijden ! Alleen St.-Jan en de familie uit Beringen kunnen we dit jaar helaas niet uitnodigen, want we mogen onze bubbel nu ook niet te groot maken. Met die van Beringen moeten we geen compassie hebben, want daar kregen wij zelf ook geen stukske vlaai, maar voor St.-Jan is het wel jammer, want eind augustus wordt hij onthoofd en je eigen feest moeten missen, da's toch erg sneu.
Ter compensatie wil paalonline een troostprijs weggeven: uit de juiste inzendingen op onze prijsvraag verloten wij een aankoopbon van de Vatana én een kermisvlaai van Buitingse bodem (bakkerij Guedens) !  [update 30.06.2020:  de wedstrijd wordt afgesloten vanaf 20u00]

In deze nieuwe rubriek willen we twee vliegen in één klap slaan:  het dialect van Paal, het Buitings,  een beetje levendig houden én een overleden dorpsgenoot opnieuw in de kijker zetten,  omdat hij/zij het verdient,  of gewoon, zomaar,  omdat hij/zij ooit deel uitmaakte van onze gemeenschap.
We doen dat met een treffende uitspraak van de betrokkene,  of gewoon een gezegde dat op hem of haar van toepassing was.
Ken jij iemand die je opnieuw voor het licht van onze schijnwerper  wil halen,  liefst met een typerende quote ?  Stuur je voorstel,  graag met een bidprentje,  een korte biografie en wat foto’s, naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  Wij zorgen voor het postume gloriemoment !

In deze rubriek willen we twee vliegen in één klap slaan:  het dialect van Paal, het Buitings,  een beetje levendig houden én een overleden dorpsgenoot opnieuw in de kijker zetten,  omdat hij/zij het verdient,  of gewoon, zomaar,  omdat hij/zij ooit deel uitmaakte van onze gemeenschap.  We doen dat met een treffende uitspraak van de betrokkene,  of gewoon een gezegde dat op hem of haar van toepassing was.
Ken jij iemand die je opnieuw voor het licht van onze schijnwerper  wil halen,  liefst met een typerende quote ?  Stuur je voorstel,  graag met een bidprentje,  een korte biografie en wat foto’s, naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  Wij zorgen voor het postume gloriemoment !   In deze aflevering eren we niemand minder dan:  dokter Cerstelotte !

In deze rubriek willen we twee vliegen in één klap slaan:  het dialect van Paal, het Buitings,  een beetje levendig houden én een overleden dorpsgenoot opnieuw in de kijker zetten,  omdat hij/zij het verdient,  of gewoon, zomaar,  omdat hij/zij ooit deel uitmaakte van onze gemeenschap.  We doen dat met een treffende uitspraak van de betrokkene,  of gewoon een gezegde dat op hem of haar van toepassing was.
Ken jij iemand die je opnieuw voor het licht van onze schijnwerper  wil halen,  liefst met een typerende quote ?  Stuur je voorstel,  graag met een bidprentje,  een korte biografie en wat foto’s, naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  Wij zorgen voor het postume gloriemoment !   In deze aflevering drinken we er nog ene op:  Julia Vinnis,  aka Zjulia va Viennis aka Zjulia vanne Wiep !

In deze rubriek willen we het dialect van Paal, het Buitings,  in leven houden én een overleden dorpsgenoot opnieuw in de kijker zetten,  omdat hij/zij het verdient,  of gewoon, zomaar,  omdat hij/zij ooit deel uitmaakte van onze gemeenschap.  Ken jij iemand die je opnieuw voor het licht van onze schijnwerper  wil halen?  Stuur je voorstel,  graag met een bidprentje,  een korte biografie en wat foto’s, naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  Wij zorgen voor het postume gloriemoment !  In de 4de aflevering laten we Blondien va Dor va Clöske van onze aandacht genieten.  Blondien en Dor waren een alom bekend en geliefd koppel,  als uitbaters van een kruidenierswinkel in Meelberg.

In deze rubriek willen we het dialect van Paal, het Buitings,  in leven houden én een overleden dorpsgenoot opnieuw in de kijker zetten,  omdat hij/zij het verdient,  of gewoon, zomaar,  omdat hij/zij ooit deel uitmaakte van onze gemeenschap.  Ken jij iemand die je opnieuw voor het licht van onze schijnwerper  wil halen?  Stuur je voorstel,  graag met een bidprentje,  een korte biografie en wat foto’s, naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  Wij zorgen voor het postume gloriemoment ! 
In de 5de aflevering herdenken we een kleine Palenaar,  groot in zijn eenvoud.  Remy Diepvens,  beter bekend als Reméike, was een volksfiguur op zijn heel eigen wijze.  Hij laat jullie groeten vanuit de eeuwige wolkenvelden,  waar hij het 'daivekot' van de Allergrootste bestiert als de Zalige Remigius, opperduivenmelker.  Als er nog eens een verloren gevlogen duif op je dakgoot zit te trippelen,  fluiter dan naar 'm:  "Passi Damẽn" en je zult zien ...  het wonder zal gescien !  

De coronaregels als handen wassen, in je elleboog niezen, anderhalve meter afstand houden, geen handen schudden en thuisblijven, zijn nu ook in het Buitings vertaald. De strip komt oorspronkelijk uit Italië en wordt op verzoek van het NPLD in zo veel mogelijk talen en dialecten vertaald.  In Nederland circuleren er al verscheidene versies,  waaronder 3 in het Limburgs.  Paalonline heeft de primeur voor Vlaanderen.

Elk jaar wordt door de UNESCO op 21 februari de 'Internationale Dag van de Moedertaal' (International Mother Language Day) gevierd. Deze dag staat in het teken van de taalkundige en culturele diversiteit en de meertaligheid. Voor de UNESCO zijn talen het instrument om het culturele erfgoed levend te houden.  In de aanloop naar deze dag wordt er zaterdag, 13 februari tussen 11 en 12 op Radio Benelux aandacht besteed aan het Buitings dialect,  in interviews met twee Palenaars die zich met het Buitings woordenboek, de Dikke van Pale, bezighouden.  Vanaf volgende week organiseert paalonline ook een wedstrijd in de vorm van een zoektocht naar een Buitings zinnetje,  die langs Paalse middenstanders loopt.  Daarover verneemt u in dit bericht alle details.  
Robby Vanesch uit Stal is één van de vaste medewerkers van de taalcommissie van paalonline en hieronder houdt hij een warm pleidooi voor het behoud van het dialect.

Vurwa ter oppe Klietsberg gien wolve wille woene ? 

gezetvanneböetinglogo

Vurwa de júng va segeworig ne mie'e in sprookskes gelu'eve

Vurwa ze gien skoolmiesters en mestèsse ne mie'e viene vur les te gève ?

Nog steeds prijzen te winnen !   Onze vierde aflevering leidt ons langs een meubelzaak aan de Diestersesteenweg:  meubelen Camps,  al decennialang een begrip in Paal.  Als je meubelen hebt en huisgerief,  dan is het tijd om een frietje te steken samen met je lief.  Waar kun je dan beter terecht dan bij frituur Lieve op de Beverlosesteenweg ?

Stuur de Nederlandse versie van deze dialectzinnen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en win onze wekelijkse prijzen ...

Dorst dat je krijgt van door Paal te rijden !  Vind dan maar eens een café dat open is.  De dialectzoektocht online helpt je wel verder en als je te jong bent om te drinken,  terug naar school !
Het Spectrumcollege,  vroeger Olvi,  is de school die je helpt om van de lagere school naar het middelbaar te wippen, en dat in je vertrouwde omgeving.  Sinds dit jaar zijn alle onderwijsactiviteiten van het vrij onderwijs in Paal geconcentreerd op de site tussen de Schaffensesteenweg,  Diestersesteenweg en Kloosterstraat.  Ben je klaar voor voortgezet onderwijs ?  Stuur dan de Nederlandse versie van onze dialectzinnen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en win bijna zeker een prijs !  Succes !

De zomervakantie staat voor de deur,  ook in VLS De Buiteling,  die ondertussen opgegaan is in een nieuwe formatie:  H.I.B.,  een samentrekking van kleuterschool Hand in Hand en lagere school De Buiteling.  Het gaat even stil worden tussen de Schaffensesteenweg en de Kloosterstraat.  Een eind verder,  aan de Beverlosesteenweg,  werken de dierenartsen van Invivo gewoon verder:  pijntjes en kwaaltjes nemen geen vakantie,  ook niet bij honden en katten.
Hier komen de dialectzinnen weer,  grijp je kans en een prijs.  Stuur de Nederlandse versie ervan naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. !  Kan niet moeilijk zijn ...

't Zomert en 't is bouwverlof.  Tijd om die kamer of die muur van een nieuw jasje te voorzien met een likje verf.  Bij Thirypaints vindt u wat u zoekt:  advies van kleur en verf pal in het centrum van Paal.  
En vergeet ook jezelf niet:  werkkledij voor tijdens je vakantie of na het bouwverlof,  bij Kallisto vind je het allemaal,  je mag best eens hip voor de dag komen om te werken en dat in de buurt van de HIB scholen.  
Hier komen de nieuwe dialectzinnen,   vertaal ze en stuur je oplossing naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. .  Een prijsje fijn kan jouw deel zijn !

Voor velen zit de jaarlijkse vakantie er weer bijna op.  Nog een paar dagen nagenieten voor het werkjaar weer begint ...  Misschien heb je een verrekkingkje overgehouden van die stoerdoenerij in het zwembad ?  Of een verstuiking toen je een beetje gek deed op het strand ?  Kine De Toekomst brengt redding,  nog snel een massage en fysiotherapie voor je weer aan 't werk moet !
En heb je al aan de kleine gedacht ?  Zijn de grootouders ook weer met vakantie ?  Bij kinderopvang Twinky's zijn ze wel wat gewoon als het over decibels en volle pampers gaat.  Je vindt beide Paalse dienstverleningen in het centrum vlakbij de grote steenweg.  Veel succes en vergeet de dialectzinnen niet te vertalen.  Er wachten nog een paar prijzen bij André C:  stuur ze naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Mens en dier moeten eten.  Dat is de essentie van het leven:  eten of gegeten worden.  Voor wie aan de goeie kant van de voedseldistributieketen staat biedt de Paalsesteenweg wel wat soelaas.
Bij dierenspeciaalzaak Picobello vind je niet alleen de aangepaste voeding voor je huisdieren,  maar ook alles wat met hun comfort te maken heeft:  van orthopedische manden tot krabpalen en meer leuk amusement.  Kortom,  ook meubelen en huisgerief voor je liefsten.
Aan de menselijke kant van het hongerspectrum vind je even verderop het Snackske:  warme en koude broodjes,  frietjes,  gewoon alles voor jouw grote en kleine hongertjes.  Is de mama met vakantie ?  't Snackske is de hongerstiller met garantie !
Met onze dialectzinnen en hun vertaling geraak je bovendien aan een mooie prijs,  geschonken door onze handelaars.  Stuur je Nederlandse versie naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. !

Laatste aflevering van onze online dialectzoektocht 2025.  Deze brengt ons aan de E313,  waar garage Kenens een waakzaam oog heeft op de op- en afrit van de snelweg naar Hasselt.  De transitie naar elektrisch aangedreven auto's heeft ook ons Buitings bereikt,  kun jij een vertaling sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. ?  Een leuke prijs wacht op je.

Zoals beloofd,  na de fysiek zware zoektocht in ons dorp naar Buitingse klapkes die geafficheerd waren aan Paalse handelszaken en diensten,  volgt hier de eerste aflevering van diezelfde zoektocht beschikbaar voor degenen die hun luie stoel niet kunnen of willen verlaten.  Onze handelaars waren zeer gul met de prijzen en er waren nog heel wat prijzen over die wij graag verloten onder de online-deelnemers.  Stuur jouw Nederlandse versie van deze dialectzinnen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en win elke week een mooie prijs,  met dank aan onze handelaars.  Lees meer ...

Onze derde aflevering van de dialectzoektocht zet de school Het Meer,  gevestigd in het vroegere kasteeltje en gemeentehuis,  samen met Albrecht Tuinmachines - Ski - Indoor Skipiste in de kijker.
Stuur jouw Nederlandse versie van deze dialectzinnen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en win elke week een mooie prijs,  met dank aan onze handelaars.

Hier de tweede aflevering van onze dialectzoektocht.  Dit keer zetten we Bestfood (bij Fons) en Arcadehal The Zone in de kijker.  Stuur jouw Nederlandse versie van deze dialectzinnen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en win elke week een mooie prijs,  met dank aan onze handelaars.   Klik verder ...

Je bent nooit te jong of te oud om het Buitings, het dialect van Paal / Tervant te leren 

Doe mee met onze dialectzoektocht ! Bij 22 Paalse handelszaken of diensten vind je affiches met dialectzinnen als dit voorbeeld. Fiets erop uit, vertaal, stuur de vertaling op naar paalonline en win een mooie prijs, geschonken door de deelnemende zaken.

0.reclame

Waren’t toeriste of waren’t azéilzukkers?

Vlee wèèk op ne veurmiddag ree ich mee den oto va Skaffe no de Böeting. ’t War zoe ‘e rond öllef ùi’ere inne vurnóun en ich kwamp tusse die twie’e bosse doorgereen, euver de groe’ete stieweg, oppe Vensberg oan.
Iniens zag ich öt de bos anne rechse kant vanne stieweg ’n hie’el famille wil verkes skoe’en op 'n rai de weg euverstèke richting ’t Rott.
’t War noa bekanst oppe middag en de zon skeen. Mer wocht nog es entige wèke dan es ’t herfst , slecht wèèr, vrug doenker, ’s nachts dóun ze ooch al gien liechte nemie’e oan. As ge dan zoe’e ne groep vur óch kregt oppe stieweg , ’t waren ‘r toch ö stuk of twellef , dettéin. Lèvesgevoarlek es da en as’t néi lèvesgevoarlek ès , dan godder wel nen hoe’ep stukke hemme die óch nen hoe‘ep geld gón koste.
Dus past op!  Zegt 't voets !  Ne verwiettigde Böetingenèèr ès t'r twie'e wèèrd !
Sel

Pagina 1 van 2