Maurice Berrevoets woonde aan de Oostkant van het kanaal.  Op 30 mei kwamen ze terug thuis, na hun vlucht voor de oprukkende Duitsers. Hij was 13 jaar en dus nog schoolplichtig. Dat was een probleem, want de school lag in het centrum van Tervant, aan de andere kant van het kanaal, en de brug was opgeblazen door de terugtrekkende Belgische soldaten. Vanaf september moest hij elke dag in een bootje het kanaal oversteken, samen met enkele kameraden.

In het begin van de winter werd, op kosten van de gemeente, een vlot gelegd over het kanaal. Dat moest van de Duitsers, want anders moesten de mijnwerkers van Paal een grote omweg maken om op de mijn van Beringen te geraken. Het vlot was gemaakt van olietonnen, vastgebonden op stevige houten balken en daarover planken. Voor de veiligheid waren er leuningen voorzien. Dat was allemaal niet echt stevig, maar Maurice stelt ons gerust: Er is nooit iets gebeurd.

Irene werd geboren 1934, in Klein Tervant. Ze herinnert zich het begin van de oorlog nog heel goed.

Haar pa, Jef Verbraeken, was een oudstrijder van de oorlog 14-18; daar was hij gepakt door het gas,  na de oorlog moest hij nog een half jaar in ziekenhuis blijven om te herstellen. Bij de opening van de mijn van Beringen was hij mijnwerker geworden maar hij kon de ondergrond niet verdragen, daarom ging hij in het houtperk werken, in de dagpost. Dat verdiende minder, maar hij had werk.

In 1939 lieten ze hun lemen boerderij gedeeltelijk in steen verbouwen, maar toen kwam de mobilisatie. Ook bij hen werden soldaten ingekwartierd, die de brug van Tervant moesten bewaken. Er sliepen 18 soldaten op de zolder van de boerderij, nadien nog eens 6. Gelukkig hadden ze wel hun eigen keuken bij.

Jef Vanmol en Margriet Vanroy woonden in de Oude Barrier te Paal. Het mijnwerkersgezin telde op dat ogenblik zeven jonge kinderen: Maria, Frans, Gust, Fons, Cecile, Livinus en Louis.

Ze vluchtten op 10 mei, samen met Jef Bosmans en Leen Poel. Jef was bekend als de oorlogsinvalide met één arm en voorzitter van de Oud-strijdersbond. Ook bij hem zat de schrik er in! Samen vertrokken ze met hun hele hebben en houden in de kruiwagen. De eerste nacht sliepen ze bij een boer in Meldert. ’s Anderendaags  ging de tocht te voet verder tot Onze-Lieve-Vrouw Tielt, om er ook weer bij een boer onderdak te vinden. Daar verbleven ze een tiental dagen; ze hebben er weinig ondervonden van de oorlog. Vader Jef werd ingeschakeld in het landbouwbedrijf en het gezin kreeg daarvoor gratis kost en inwoon. Na 10 dagen zijn ze terug naar Paal vertrokken. Onderweg kwamen ze Duitse soldaten tegen en die gaven enkele stukken chocolade aan de kinderen.

1939: komt er oorlog?

In september 1939 roept koning Leopold III de mobilisatie uit van het Belgisch leger: eerst moeten de dienstplichtigen, kort nadien ook de reservisten verdedigende posities innemen tegenover de dreiging van  het Duitse Reich. De belangrijkste verdedigingslijn is het Albertkanaal, dat dwars door Tervant loopt.

Enkele duizenden militairen worden gekazerneerd in Paal: in soldatenbarakken aan het kerkhof, aan het patronaat, in Tervant, bij zagerij Meelberghs  en aan de (vroegere locatie van de) schuttersgilde van Meelberg. Veel soldaten krijgen ook logies bij een van de Paalse gezinnen : zij zijn de gelukkigen, want daar zijn ze al gauw “kind aan huis”. Ook na de oorlog zullen de vriendschappen voortduren en worden ze uitgenodigd voor Paal-kermis…