foto:  Irene voor de Lourdesgrot,  kort na de oorlog

Oorlog en vlucht

Op 10 mei vielen de Duitsers aan en de Belgen lieten de bruggen over het kanaal springen. Ze hoort nog altijd het lawaai van de ontploffingen aan de brug van Tervant, dat blijft ze onthouden. Iedereen vluchtte weg, met pak en zak, met fietsen en karren. Tervant was leeg. zij waren als enigen thuis  gebleven, want pa zei: wij blijven thuis!  Maar de kinderen weenden en moeder smeekte: als de Duits komt, zijn  we er allemaal aan. Ze zijn dan toch maar gevlucht, meegegaan op de kar van hun buren. Vooraan, op de berries, hadden ze een plank gelegd, en daar konden de kinderen gaan zitten, vlak achter het paard. De kar was volgeladen en de anderen liepen te voet mee. Ons ma had de dag voordien brood gebakken en dat hing, in twee juten zakken, langs de kar. Dat vond ze een raar gezicht, maar ze hadden in elk geval eten genoeg. Ze deelden dat met de anderen, dat was normaal.

Ze trokken over de Hei, langs binnenwegen. De eerste nacht geraakten ze tot ergens in Deurne, in een bos. Irène vertelt: We sliepen buiten op de grond (in een soaring) en ik zag de sterrenhemel, zo helder als ik nooit gezien had. Ik kon er niet van slapen.

De volgende dag geraakten ze tot in Molenstede: Daar hebben we onze intrek genomen in een huis dat leegstond: de bewoners waren ook op de vlucht. Er waren daar nog andere mensen van Paal, het huis lag vol matrassen (die ze waarschijnlijk meegebracht hadden…) we waren er nog maar net,  toen een gevecht begon tussen Belgen en Duitsers: ze schoten op elkaar met kanonnen, vlak boven onze kop. We waren echt de oorlog in gelopen. Er stonden kanonnen (Belgische?) in Deurne aan het Kruis, daar zijn verschillende mensen omgekomen…   Ik vind het zo erg als ik vandaag vluchtelingen op TV zie: dezelfde miserie die wij meegemaakt hebben komt altijd maar terug.

Er waren niet alleen gevechten op de grond, ook in de lucht. We waren toch zo bang.

Er is in dat huis zelfs een kindje geboren in de keuken. We hoorden de moeder roepen, maar we wisten niet wat er aan de hand was. Later zagen we het kindje. Ik heb nog gezien dat er flokken gras op het dak van het huis lagen in Molenstede, en rond het huis waren er overal kuilen, er lagen dode koeien en paarden in de weides….

 foto:  het gezin Verbraeken:  vlnr coleta claes +, irene verbraeken, jozef verbraeken +, louis verbraeken, maria verbraeken +

We hadden thuis koeien en die moesten natuurlijk gemolken worden. Zo ging ons ma met twee andere vrouwen te voet terug naar huis, langs binnenwegen om de Duitsers te ontwijken. Wij moesten dan de hele tijd bidden dat ze veilig zouden terugkeren.

Na een week of drie, dat weet ik niet meer, zijn we terug met de kar naar huis gereden. In het dorp van Deurne kwamen we voorbij een stoffenwinkel. Iedereen liep daar naar binnen en plunderde iets. Wij gingen ook kijken maar onze pa gebood: nergens aankomen!

In Paal Dorp werden we tegengehouden aan café Degreef. Dat café lag vol Duitsers en er was ook een gewonde bij. Onze pa zei dat hij een oud-strijder was van de eerste oorlog; ze vroegen hem of hij een gewonde kon verzorgen, dat kon onze pa. Daarop moest hij eerst om de “Verletzte”  bekommeren en dan mochten we door. We moesten wel terug naar huis komen, want de Duitsers waren al doorgebroken, ze waren overal.