Voor de Dikke Van Dale is een dorp doodsimpel: een dorp is een groep woningen, kleiner dan de stad en zijn bewoners. Het woord “dorp” is Germaans en zou afkomstig zijn van het Grieks woord “teramnon” wat huis betekent. Dat klinkt al beter: een dorp is de plaats waar je huis staat, waar je je thuis voelt. 

Dorpen zijn universeel, je vindt ze overal ter wereld en ze zijn van alle tijden. Ze bestaan ook nog in ons verstedelijkt Vlaanderen, worden hoe langer hoe meer voorwerp van studies allerhande en onderwerp voor specifiek beleid. 

Voor de Franse revolutie was er juridisch qua bestuur een onderscheid tussen het dorp en de stad.  Napoleon maakte dit onderscheid ongedaan. Voortaan waren er in zijn rijk alleen “gemeenten”. 

Zo werd ook Paal, dat al een afzonderlijke parochie was, maar als dorp eeuwenlang een “Buiting” van Beringen was gebleven ook een afzonderlijke gemeente. Voor de 1e maal wordt de gemeente Paal in het besluit van de Franse consuls geciteerd op 9 januari 1802. 

Siepsappe:  Melken (klanknabootsing, kindertaal) fig. niet opschieten

Deem: tepel aan uier van koe of geit  (< herkomst onzeker, maar gelijkenis met 'daim' (duim) is waarschijnlijk)

Een ‘snelzèker’ is een woord dat nog meer tot de verbeelding spreekt.  Wat moeten wij ons daar in ’s hemelsnaam bij voorstellen ?  Een slip die tot de verbeelding spreekt ?
Jongeren onder de 80 kunnen best het internet aanspreken,  de echte volwassenen zullen in hun geheugen graven naar die geheimzinnige herinnering aan dat olijke kledingstuk van ons moemoe dat vrolijk aan de waslijn hing te wapperen of uitnodigend op de dries lag te ‘blèke’ in het lentezonnetje.
Om een lang verhaal kort door de bocht te maken:  een snèlzèker was een slip zonder naad.
Waar dat goed voor was ?  Euh …   

Amper terug van een reis en een volgend nomadisch project staat weeral in de steigers .
Ik heb nauwelijks de tijd genomen om de werkzaamheden op de kade in Rotterdam te bekijken. Het feit dat er nog steeds gewerkt wordt, bewijst wel dat de eindplanning verdaagd is . Weeral !
Het waarom of de reden daarvoor wordt aan de bewoners niet medegedeeld en ook niet wat die “grap” kost.
Als doekje voor het bloeden voor het aanhoudend ongerief kregen de omwonenden rond nieuwjaar een portie oliebollen(smoutebollen) aangeboden door de aannemer. Deze twijfelachtige lekkernij is aan mij voorbijgegaan, omdat ik tijdens dat aanbod ’n expositie van Marcel Broodthaers in het HCAK te Antwerpen bezocht.  Daar had ik geen spijt van. Ik ga Antwerpen trouwens graag bezoeken. ’ n Stuk van m’n zeemansleven speelde zich daar af en dat laat zo z’n nostalgische, avontuurlijke en weemoedige sporen na.

Op 6 september 1944 rond de middag, werd Tervant tot aan het kanaal bevrijd door de Britse Welsh Guards. Vreugde alom,  Belgische vlaggen kwamen aan de huizen tevoorschijn en vreugdeschoten weerklonken. De aankomst van de Britten werd uitbundig gevierd,  maar de overzijde van het Albertkanaal, met de kolenhaven, was nog in Duitse handen en daar werd nog hard gevochten. Ook het bevrijde Tervant kwam nog onder druk te staan. Duitse artillerie op de oevers van het  kanaal Kwaadmechelen Dessel nam Tervant regelmatig onder vuur. Het werd te gevaarlijk en verschillende families vluchtten naar Paal Centrum, bij familie. Ook het gezin van Henri Pieters verhuisde naar Paal, bij boer Reynders, de bakker. Enkel een paar mannen bleven in Tervant. 

Preventiemaatregelen Coronavirus in Paal

Zoals bekend besliste de regering ingrijpende maatregelen te nemen in het kader van de coronapandemie.  Je vindt alle info over het virus op de speciale website van de federale overheidsdienst volksgezondheid.  https://www.info-coronavirus.be/nl/ 

Specifiek voor Beringen en dus ook de deelgemeenten:  https://www.beringen.be/Corona_virus/FAQ_s_corona

Info over specifieke lokale maatregelen vind je in dit artikel door op 'lees meer' te klikken.

Algemeen scheen men van oordeel te zijn dat het bestuur van de “Muzieksociëteit, De Fanfaren van Pael” in goede handen was.  Dit wekte een groot vertrouwen bij de inwoners. Met vreugde zagen de leiders de inschrijvingen toenemen. De muzikanten moesten ouder zijn dan 15 jaar en de ‘mambers’ hoorden zowat tot alle standen.  Werden als uitvoerende leden ingeschreven:

Burgemeester van Pael rond 1870:  Joseph Vanseer (Vanzeir),  ook erelid van de fanfare

Met vlag en wimpel!

Op het jaarlijks teerfeest van de Landelijke Gilde Paal werd een kopie van de eerste vlag van de Boerengilde van Paal tentoongesteld.  Deze vlag is een uniek stuk. Wanneer ze precies geweven werd is niet bekend. Ze is geweven van zijde die glanst en een zachte textuur heeft. Jammer genoeg heeft de tand des tijds de vlag beschadigd.

“De Boerengilde Pael” werd opgericht in 1896 en is een van de oudste verenigingen van ons dorp.  Sinds de jaren ’70 werd de gilde herdoopt in “Landelijke Gilde Paal”.  De Landelijke Gilde Paal is in de gemeente Beringen de enige gilde die na het afkalven van de landbouw in onze dorpen bleef bestaan en die actief bleef. De landelijke gilden organiseren zowel plaatselijk, gewestelijk, provinciaal en nationaal allerlei interessante activiteiten voor de leden. Zij ijveren ook sinds jaar en dag voor een leefbaar platteland, voor dynamische dorpen en een toekomstgericht dorpenbeleid.

Pederm  - zelfst.nw.(m) -    Wapenvergunning (< Fr. 'permis de port d'armes')

Ploei'er -  zelfst.nw.(m)  -  stropersgeweer,  plooibaar geweer dat makkelijk te verstoppen was onder je jas

Papiljot  - zelfst.nw.(v) -   papiertje waar vrouwen hun haar in wikkelden; pijpenkrul, neerhangende krullen ( < Fr.papillote, verkleiningsvorm van papillon, de gelijkenis met papier zal ook wel meegespeeld hebben.)

 (disclaimer:  het is geenszins onze bedoeling met pijpenkrullen te spotten, wij koesteren er zelfs enige sympathie voor en wel hierom)

Het Voorspel

Buiten de kermisdagen en de teerfeesten van de oude schuttersgilden hadden onze mensen geen enkele gelegenheid zich te ontspannen in eigen dorp.  Hieraan verhelpen door gezond vermaak te verschaffen, scheen wel de voortdurende zorg van enkele bereidwillige vooraanstaande Palenaars.  Werden zij door eigen volk verzocht een zangkoor te stichten zoals in de omliggende gemeenten er reeds bestonden ?  Werden zij er toe aangezet, aangemoedigd en gesteund door de hogere overheid ?  We weten het niet.

Zeker is dat in 1869 te Paal een “choeur” bestond.  We vinden “zangkoor Pael” vermeld, naast andere namen van dergelijke verenigingen die in dat jaar optraden of zouden optreden te Hasselt.  Wanneer dit zangkoor werd gesticht, wie er de leiding over had, hoeveel leden het telde, wat het gepresteerd heeft tijdens zijn bestaan, over dit alles tasten we in het duister.

Ga naar dorpsbelangen.be om u vandaag nog in te schrijven, en liefst vóór zaterdag 14 maart!
locatie:  ZLDR Luchtfabriek, Marktplein 5 te Heusden-Zolder         Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Programma: