Laatste meidagen 1940.
Ons verblijf in Trier was van korte duur, want amper twee dagen nadat we in dat kamp werden binnengedreven, draaide de kamppoort opnieuw voor ons open voor alweer een voettocht met bestemming het station van Trier.  In klaarstaande goederenwagons zouden we voor meer dan 50 uren op transport worden gezet, richting oostwaarts.
Zonder enig voedsel noch drank, zouden we hier starten voor een lange, bange tocht.
Bij het dichtklappen en vergrendelen van de logge schuifdeuren werd het even stil.
Akelig stil.
Een paar smalle verluchtingsraampjes, met schuin naar buiten en naar beneden gerichte lamellen, zouden amper voor wat frisse lucht zorgen en waren mede oorzaak van haast volledige duisternis tijdens het ganse verloop van onze tocht.

Naar het einde van de Tweede Wereldoorlog heerst in Limburg een kleine burgeroorlog.  De Sicherheitspolizei en de Sicherheitsdienst van Hasselt (zeg maar: gestapo) organiseert bijna dagelijks razzia’s, op zoek naar partizanen, mensen die zich gewapenderhand verzetten tegen de Duitse bezetting.

In de morgen van 16 juni 1944 komt een groep van 25 à 30 personen, samengesteld uit gestapo’s, leden van de Zwarte Brigade (Vlaamse collaborateurs) en Feldgendarmen aan bij de café van Jan Laenen en Rosalie Tijsmans in Ulfort / Tervant, vlakbij de kolenhaven van Beringen. Het café wordt vooral bezocht door schippers en... vermits het nogal afgelegen is, ook door ondergedoken partizanen. Ze zijn op zoek naar Gust Convens, een van de partizanenleiders in Limburg.

Deze vijfde aflevering van wie woonde waar in Paal sluit, na het intermezzo over de priesters, weer aan bij de derde aflevering:
de rest van Meelberg komt aan bod en dan Paal, dorp.
Wat in de Franse administratie Paal, dorp heette omvat niet alleen het centrum, maar ook zo ongeveer iedereen die zich zuidelijk van de huidige Diestersesteenweg situeerde, dus ook Paalstraat en Geenhout. Zo leren we dat Frans Poorters molenaar was, wellicht van de windmolen in het centrum (later Huygens,  foto uit de collectie van Fr. Gijsbrechts in molenechos.org)

Reeds sinds mei 2016 klagen de buurtbewoners van de Tessenderlosesteenweg de slechte staat van deze weg aan bij het gemeentebestuur. Diverse gesprekken met de burgemeester, de schepen van openbare werken en andere beleidsvoerders, tal van mails en een beperkte handtekening actie hebben tot niets geleid. De weg, die meer dan 40 jaar geleden werd heraangelegd, is sindsdien heel erg stiefmoederlijk behandeld. Ondertussen is de beton tot op de draad versleten en zijn haast alle vakken verzakt, gescheurd of gebroken. Hetzelfde geldt trouwens ook voor het fietspad.

Verder in de tijd en een terugblik op onze voortgaande reis.
De ervaring die een reis met een zeilschip over de grote oceaan met zich meedraagt vraagt er om gedeeld te worden.
Met een matig windje zeilen we van Panama City naar een paar eilanden voor de kust van Panama.
De eilandengroep draagt de naam ‘Las Perlas’ en we zijn van plan er te ankeren en een paar duiken te maken. Het onderwaterleven schijnt er subliem te zijn.
De eilanden zijn mooi met witte zandstranden en wuivende palmen. In een baai waar enkele andere zeilschepen lagen, gooiden we anker en werden we verwittigd door de bemanning van een Franse zeilboot dat we op een zandbank dreigden te lopen. Deze ervaring werd ons gelukkig dus bespaard .

Zoals meestal in de Kempen,  woonden de boeren van Tervant in een langgevelhoeve.  We hebben voor u een aantal van deze hoeves verzameld in een compilatiefilmpje,  met wat extra foto's in het artikel,  waarvoor dank aan Cecile L.
Mocht u thuis nog een oude foto liggen hebben van een al dan niet verdwenen langgevelhoeve op de Buiting,  dan nemen we die graag op in dit of een ander filmpje.  Geef ons een seintje.

In de eerste aflevering vertelde Frans hoe hij bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog als student aan de normaalschool in Mechelen-aan-de-Maas op de vlucht sloeg naar huis toe.  In Tervant aangekomen bleek zijn familie eveneens op de vlucht.  Frans zocht en vond hen in Zelem en vluchtte met hen verder richting Franse grens.  Gezien zijn leeftijd moest Frans en zijn broer Leon echter het Belgische leger vervoegen ...

Ferm Tervant nodigt jullie graag uit voor hun hobbytentoonstelling,  mét workshop cadeaupakjes maken !

Iedereen welkom op 10, 11, 12 september van 13u tot 17u  in zaal De Kring, Tervant.

In 1794 werden de Zuidelijke Nederlanden – grofweg het huidige België en Nederlands Limburg – veroverd en ingelijfd door de Franse Republiek. De voorrechten van adel en kerk werden afgeschaft, de scheiding tussen kerk en staat werd ingevoerd. In de praktijk betekende dat een harde onderdrukking van de katholieke kerk:
500 kloosters werden verkocht, 8.424 priesters werden gearresteerd, waarvan een deel ook gedeporteerd.
In de vorige (3de) aflevering kon u al lezen dat het godsdienstige en pedagogische centrum van de Buitingen van Beringen rond 1790 in Meelberg gelegen was: de koster en de priesters woonden er, er werd onderwijs georganiseerd, er stond een kapel.  In deze vierde aflevering vertelt Louis Leten u het tragische verhaal van de gedeporteerde Paalse priesters, zij weigerden de eed van trouw aan de Franse Republiek.

André Luyten vertelt hoe Pietermenneke de mensen op de kermis wist te entertainen met zijn versleten grammofoon, zijn gezongen litanieën en z'n zeeratten ...