Zaterdag 27 augustus 2022 werd de draad van 7 jaar geleden weer opgepikt:  de Heerbosstraat en de Kleine Heerbosstraat kwamen nog eens samen voor een gezamenlijke fietstocht en after party.
Dat het al van 2015 geleden was mag maar deels op het conto van corona geschreven worden, afkalvende belangstelling zorgde in het verleden zeker ook voor het uitblijven van vervolgedities.
Maar nu was het enthousiasme groot:  een dertigtal fietsers namen deel en ruim 70 bewoners kwamen 's avonds opdagen voor het feestje.  Er werd gezellig bijgebabbeld bij een stevige pint en
pizza à volonté.  Een gratis tombola en een ijsje als afsluiter konden de pret alleen maar groter maken.  Proficiat aan de organisatoren.  Ook de kennismaking met nieuwe buren verliep vlot,  vergeleken met 7 jaar geleden bleek er toch wel wat veranderd te zijn in de grote en kleine Heerbosstraat:  vooral het jonge volk viel op.  Het is dus zeker nog geen bejaardenwijk geworden daar aan de overkant van de Klitsberg !

Frans Pieters is voor de oudere generatie Palenaars een begrip.  Frans was gehuwd met Reine Vandenhove,  zus van de juwelier (“Frans de horlogemaker”) in de Heldenlaan. Hij werd onderwijzer, eerst in de jongensschool van Paal, Bolderberg en later in Tervant,  waar hij opgegroeid was in het talrijke gezin van Hendrik Pieters en Maria Reynders.  Hendrik was zelf ook onderwijzer in Tervant, maar daarnaast fotograaf en nog zoveel meer.
In juni 2008 vertrouwde Frans zijn herinneringen aan de moeilijke oorlogsjaren toe aan het ‘verduldige papier’.  Dochter An gaf ons toestemming voor publicatie.
Frans werd geboren in 1921, was dus goed voor 17 levensjaren toen in mei 1940 de Tweede Wereldoorlog uitbrak.  Hij studeerde toen, samen met nog enkele jonge Palenaars, oa. Louis Peeters, voor onderwijzer aan de normaalschool in Mechelen-aan-de-Maas.  Deze laatste kent u beter als Ludo Laagland,  van zijn hand publiceerden we eerder al ‘De Vlucht’,  memoires van bij de bevrijding.

De memoires van Frans Pieters overlopen een periode van ongeveer 6 jaar:  van zijn vlucht voor de aanstormende Duitsers, over zijn krijgsgevangenschap, zijn verplichte tewerkstelling in de mijn, tot zijn eigen legerdienst in 1945.
Nu we zelf ooggetuige zijn van een nieuwe oorlog in Europa, leert dit verslag ons hoe kostbaar de vrede wel is en hoeveel ellende en onrecht een oorlog met zich meebrengt.  Waren we dit vergeten ?

Op deze zonnige en warme maandag 22 augustus trok het bestuur van Ferm Classic Paal op uitstap naar de Blueberry Fields in Koersel.
Bedoeling was er extra vitamientjes op te doen:  tijdens het smullen van de blauwe bessen werd er gebrainstormd en over de planning van activiteiten gepraat.
Benieuwd of de bessen zorgen voor extra gisting van ideeën !   De brede smile van de dames laat alvast vermoeden van wel.  Of zou het blueberry bier daar voor iets tussen zitten ?

Jan werd in Beverlo geboren op 9 oktober 1935 in Beverlo, hij woont al sinds 1954 in Paal in de Lijsterstraat, Tervant en is gehuwd met Julia Vangeel.
Hij was van 1957 tot 1986 actief als leraar. Als kunstschilder behaalde hij talrijke prijzen op binnen- en buitenlandse tentoonstellingen.
Zijn poëtische en intimistische stijl geniet internationale bewondering en waardering. Een monument van Tervant en Beverlo is van ons heengegaan op 14 augustus 2022.
Leef verder Jan, in dezelfde stijl als je werk: een figuur, een grijze lijn, vereeuwigd in een vreemde bevroren stilte.
Lees hier het portret dat Hans Put een aantal jaren geleden voor paalonline van hem maakte: https://www.paalonline.be/cms55/paalnu/paalse-portretten/item/160-portret-jan-hoogsteyns
en een overzicht van zijn werk in ons virtueel museum:  https://www.paalonline.be/cms55/cultuur/kunstgalerij/item/345-jan-hoogsteyns
of op zijn pinterest profiel:  https://www.pinterest.com/hoogsteynsj/paintings/

In deze tweede aflevering zetten we de Sint-Pietersgilde in het zomerzonnetje.  Boogschieten op de staande wip is sowieso geen winterse bezigheid.
Het verhaal van deze gilde begint in 1649,  oorspronkelijk als de gilde Sint-Pietersbanden, tenminste als we op de gravering op de koningsvogel in de breuk (halsketting) afgaan.  De echte stichtingsdatum kan zelfs iets vroeger geweest zijn.
Deze ketting draagt  meerdere zilveren platen,  die herinneren aan de rijke geschiedenis van de gilde:  geschonken door de keizers,  koningen die tot 3 maal toe tot
beste schutter van de gilde gekroond werden.

De derde aflevering in deze reeks bevat het resterende deel van Brelaar en richt zich vervolgens op Meelberg anno 1796.  Wat leren we ?  Dat Meelberg in vorige eeuwen misschien wel het belangrijkste gehucht was van Paal:
blijkbaar woonden de notabelen van het dorp in dit gehucht:  priesters, de koster, en de notaris Arnold Aerts !  Deze zou later de allereerste burgemeester van Paal worden.
Ook zijn opvolger woonde in Meelberg.  Wellicht bevond zich ook het eerste schooltje in het gehucht.  Oude documenten maken trouwens melding van een kapel die in 'Merlebergh' stond.

Zondag werd het festival ingezet met een geslaagde doortocht van De Bende,  gevolgd door de engelenstem van Camille.  Een chaotische verkeersdrukte moest Paal er maar bijnemen.
The Starlings, ofte Tom Dice en Kato Callebaut toonden hun liefde voor muziek én voor elkaar.
's Avonds volgden nog Metejoor, Natalia en 2 Fabiola.  Pat Crimson blies de laatste festivalkaarsjes uit, vanmorgen om 3 u.

Staat ons dorp dit weekend op stelten ?  Nou,  dat gebeurde in de sixties wel meer !  Niet naar aanleiding van de passage van een aantal minder of meer getalenteerde troubadours,  maar door de motorcrosswedstrijden die twee keer per jaar op de Klitsberg gehouden werden.  We publiceerden al eens eerder een filmpje uit 1958 :  https://www.paalonline.be/cms55/paal-vroeger/oude-foto-s-en-filmpjes/filmpjes-van-vroeger/item/4329-motorcross-op-de-klitsberg-1958 en uit 1959:  https://www.paalonline.be/cms55/paal-vroeger/oude-foto-s-en-filmpjes/foto-s-dorpsleven/item/3664-cross-op-de-klitsberg.
Maar dit filmpje slaat alles: 

André Luyten vertelt hoe Pietermenneke tijdens de oorlog van '40 zijn rustig leventje verderzette ...
op één incident na ! 

In deze tweede aflevering over de volkstelling van 1796 worden de inwoners van Brelaar uit de archieven gelicht. Dat archief bevindt zich in Maastricht, Louis Leten hield voor ons het vergrootglas vast. De burgers zijn gegroepeerd per familie, naam en voornaam, soms het beroep, als er kinderen zijn jonger dan 12, enkel het aantal ...
Heel wat familienamen zijn nog dominant aanwezig hier in Brelaar, misschien treft u nog een verre voorouder ?