(nota vooraf: Burgemeester Webers werd vertegenwoordigd door de heer schepen Lambrechts.)
Meneer de Burgemeester (Dhr Webers), Schepenen van
Beringen, Oud-strijders van de Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene, Collega’s van het Bataljon bevrijding 5e Linie onder leiding van de Luitenant kolonel Stafbrevethouder Dzinter, Fuseliers, Zeer geachte aanwezigen.
Ik ben Brigade-generaal buiten dienst Vermeij en vertegenwoordig als oud-commandant, de commandant van het Garderegiment Fuseliers Prinses Irene en het 17e Pantserinfanteriebataljon, de Lkol Gorissen die zich laat verontschuldigen omdat hij op een grote oefening is in Polen.
Ik wil om te beginnen u Mijnheer Webers, de gemeente Beringen en alle meewerkende instanties zeer hartelijk danken voor hun gastvrijheid en de gelegenheid die vandaag wederom is geboden aan ons Regiment, om alhier de verbondenheid, met deze voor het Regiment historische plaats, te onderhouden en te verstevigen.
Ik wil daarnaast uiteraard onze Oud-Strijders van de Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene danken voor hun aanwezigheid. Mijne heren u bent hier vandaag weer aanwezig en drukt hierdoor als altijd de verbondenheid met ons en onze tradities uit.
De Koninklijke Brigade Prinses Irene werd op 11 januari 1941 in Engeland opgericht en bereidde zich in de daaropvolgende jaren met vele oefeningen voor, om deel te nemen aan de bevrijding van West-Europa. Gedurende de operatie werd intensief samengewerkt met de Belgische brigade Piron. Gezamenlijk namen de Brigade Piron en de Prinses Irene Brigade vanaf augustus 1944 deel aan de invasie en daarna aan de bevrijding van West-Europa.
Waarom staan we nu in Beringen? Ik neem u mee naar 1944. Na de zegetocht door Brussel in de zomer van ’44, wordt op 6 september 1944, via Diest, Beringen bereikt. Bij Diest moesten de Brigademannen het opnemen tegen Duitse tanks. Helaas verloor de brigade hier twee man en had ze veertien gewonden te betreuren. Voor de geallieerden vormde de as Beringen-Eindhoven echter de basis voor verdere operaties. Ook voor de grote operatie Market-Garden. Deze operaties konden echter niet beginnen voordat de geallieerden over het Albertkanaal en het Schelde-Maaskanaal heen waren. Om dit te bewerkstelligen moest er een bruggenhoofd worden gevormd over het Albertkanaal om daarna zo snel mogelijk door te stoten richting Eindhoven. De Duitsers waren echter niet van plan om het Albertkanaal zonder slag of stoot prijs te geven. Duitse eenheden versterkt met SS’ers en parachutisten, hadden zich aan de Noordzijde (dus die zijde) van het kanaal ter verdediging ingericht. Daarbij waren de bruggen over het Albertkanaal vernield. Echter de brug hier was niet goed onder lading gebracht en kon gelukkig nog gedeeltelijk worden gebruikt. Zo kon er door de Engelsen een beperkt bruggenhoofd worden gevormd aan die zijde van het kanaal. Daarbij kon er op deze plek door Engelse genie razendsnel en onder vijandelijk vuur een noodbrug worden gebouwd. Nadat de Irene Brigademannen de opdracht hadden gekregen om het Britse bruggenhoofd aan de noordzijde te versterken en uit te bouwen, kregen zij te maken met diverse Duitse tegenaanvallen. Het is op deze plek dat eenheden van de Brigade, die het bruggenhoofd moesten versterken, een succesvolle Duitse tegenaanval op het gevestigde bruggenhoofd wisten af te slaan. Hierdoor kon de noodbrug worden behouden en kon de opmars richting Eindhoven snel worden voortgezet. In totaal zijn er bij de gevechten bij Beringen 4 man van de Irene Brigade gesneuveld.
Om u een indruk te geven van het verloop van die strijd, zal ik een klein stuk voorlezen uit het persoonlijk verslag van een van onze Oud-strijders die helaas 2 jaar geleden overleden is, de Kol Herbrink. Hij trad bij deze gevechten op als jonge luitenant pelotonscommandant, dus baas van 40 man.
“Nadat de Duitse weerstand bij Diest was opgeruimd, kreeg de brigade de opdracht om zo snel mogelijk naar Beringen op te rukken, alwaar zes Engelse tanks stonden zonder brandstof. De afstand tot Beringen betrof zo’n 25 kilometer. De tanks stonden inderdaad in Beringen in een lange rechte straat direct over de brug van het Albertkanaal. Voorzichtig gingen wij voorwaarts en namen aan beide zijden van de weg opstellingen in. Bij het innemen van de opstellingen werden zes Duitsers gevangen genomen, die er naar eigen zeggen genoeg van hadden en blij waren dat ze nog leefden.
Nadat het bruggenhoofd was uitgebreid en de opstellingen waren ingenomen, kreeg mijn peloton de opdracht om in het bruggenhoofd de brug zelf te beveiligen. Daarbij moest mijn peloton aan de Oostelijke oever patrouilles uitvoeren om te voorkomen dat de Duitsers de brug zouden opblazen. Dat was uiterst noodzakelijk, daar de Duitsers vrijwel elke nacht probeerden om de brug op te blazen. De Duitse patrouilles die door ons werden gepakt hadden inderdaad veel dynamiet bij zich. Veel patrouilles die werden gepakt gaven zich gelukkig vrijwel direct over. Zo werden dus vele Duitse krijgsgevangenen gemaakt. Na enkele dagen werd mijn peloton vrijgemaakt van het bewaken van de brug. Aan de oostelijke rand van de stad moest een opstelling worden ingericht. Op een afstand van 200 meter hadden de Duitsers verdedigende opstellingen, bleek uit patrouilles. Het was de bedoeling om de Duitsers uit die stellingen te verjagen. Over en weer werd vuur uitgebracht met geweren en mitrailleurs. Zonder te weten of er tegenstanders waren uitgeschakeld gingen na vijf minuten uit vrijwel alle schutters putten de handen omhoog. Wij gaven aan dat ze hun wapens aldaar moesten laten en naar ons toe moeten komen met hun handen omhoog. Zonder commentaar werd daaraan gehoor gegeven. Het bleek dat zij gedwongen waren om daar te vechten. Vijf weken daarvoor waren zij allen nog in Duitsland als bakker, kruidenier of ambachtsman. Zij kregen dan ook de bijnaam van “Bakkerscompagnie”. Pikant detail is wel dat deze krijgsgevangen onder leiding van Aalmoezenier Laureijssen en een onderofficier werden afgevoerd.”
Na de nodige gevechten was Beringen in eigen handen en kon de opmars vanuit het bruggenhoofd worden voortgezet. Ook was daar uiteraard een grote opluchting voor de bevolking van Beringen, die een zware tijd van terreur en angst had moeten doorstaan. Het is daarom hier dat wij onze waardering uitspreken voor de mannen van de KNBPI die in deze strijd gevochten hebben en die er voor hebben gezorgd dat Beringen als naam op het Regimentsvaandel is opgenomen. Deze en vele andere acties maakten van de Brigade een roemruchte eenheid. Na de Oorlog werd de Brigade beloond met de allerhoogste Nederlandse onderscheiding, de Militaire Willems Orde. Tot slot kregen de mannen van de Prinses Irene Brigade het zogenaamde invasiekoord als persoonlijke dank voor de krijgsverrichtingen tijdens de bevrijding van Europa uit handen van Koningin Wilhelmina en Prins Bernhard. Een teken dat ons Regiment tot de dag van vandaag nog steeds met trots en respect voor u draagt.
Bij deze herdenking vandaag past het ons om na te denken over de huidige situatie in België, Nederland en de rest van de wereld. We moeten beseffen dat Vrijheid niet gratis is: “Freedom is not for Free”. Alleen al bij de invasie in Normandië zijn 92.000 jonge mannen en ook wat vrouwen gesneuveld. Om maar niet te spreken van de miljoenen gedurende de rest van de oorlog. Laten we dus in de huidige tijd die onschatbare waarde van onze vrijheid (die we in de oorlog misten) beseffen en uitdragen, vooral naar de jongeren. Dan bedenken we ook dat die vrijheid geld kost voor een fatsoenlijke krijgsmacht, die ons tegen gevaar vanuit het oosten en intern tegen terrorisme moet kunnen beschermen. Dus politici die hun verantwoordelijkheid nemen voor die 2% van ons BNP als NAVO norm en mensen die zich ervoor willen inzetten, zelf met hun leven. Dit moeten we vooral ook uitdragen en doorgeven aan de jongeren, niet alleen die Fuseliers hier, die weten het wel, maar ook aan uw kinderen en kleinkinderen.
Dank u wel.