Deze website gebruikt cookies

Deze website gebruikt zoals de meeste website cookies om uw bezoek zo aangenaam mogelijk te maken. Wij respecteren hierbij uw privacy maximaal. Indien u verder gaat naar de website staat u de plaatsing van cookies toe. Meer info over ons cookiebeleid - klik hier. -

10 november 2014

Paal in de Groote Oorlog (10) --- oorlogsnieuws uit onze buurdorpen (deel 2: Beringen)

De slag om Beringen:  een echte guerillastrijd die duurde van 13 augustus tot en met 27 september 2014.

Voor de oprukkende Duitse troepen bleek Beringen al snel een strategisch mikpunt:  gelegen aan een brug over het Albertkanaal, knooppunt van wegen en tramlijnen, kantonhoofdplaats met een rijkswachtkazerne en een telefooncentrale in het postkantoor.  

franctireurs

Strassenkampf Deutscher Truppen gegen Freischützen in einem Belgischen Dorfe:  de schrik voor ‘franctireurs’ zat er goed in …

Die troepen arriveerden hier bovendien al hoogst geïrriteerd. De onverwachte tegenstand, de nederlaag in Halen op 12 augustus en de mythe van de franctireurs zorgden ervoor dat bij heel wat soldaten de stoppen doorsloegen, met de gekende wreedheden tot gevolg.

Toen op 13 en 14 augustus 1914 de eerste verkenningspatrouilles van de "Huzaren des Doods" in Beringen verschenen, lag de stad pal op de grens tussen het bezette en onbezette gebied in onze regio.  

 

Op 15 augustus vielen een 120-tal Duitsers de stad binnen en vernielden het postkantoor met de telefooncentrale. Op hun aftocht werden ze onder vuur genomen door Belgische gendarmes die zich in een hinderlaag hadden opgesteld. Een Duitse officier sneuvelde.

De Belgische troepen bestonden uit een 60 gendarmes, een honderdtal gevluchte militairen, aangevuld met wat burgerwacht en zij opereerden vanuit Leopoldsburg, onder leiding van generaal Emile Deschepper.

In alle stilte werd de telefoonverbinding in Beringen hersteld, en zo kon collegedirecteur Geurts het hoofdkwartier van Deschepper op de hoogte houden van de troepenbewegingen, tot de Duitsers argwaan kregen.  Op 17 augustus werd Beringen met volle geweld ingenomen door een duizend dragonders en huzaren,  die vanuit Heusden en Lummen oprukten.  De directeur kon Deschepper nog net verwittigen voordat hij aan een gewisse executie ontsnapte door over een haag te springen en zich in een naburige tuin schuil te houden. Het postkantoor, de gendarmerie en het stadhuis werden vernield, de stad geplunderd. Ook Leopoldsburg viel in Duitse handen.

De volgende dagen was het een komen en gaan van Duitse soldaten in de richting van Paal, zo naar Diest en verder naar Aarschot, Leuven, Brussel ...

troepenbewegingen
artillerie

Duits artilleriegeweld:  einer der schweren Riesen-Motor-Mörser (=houwitser), die Österreich-Ungarn den Deutschen gesandt hat, und die durch ihre Beweglichkeit und Treffsicherheit auf dem Kriegsschauplatz so ausgezeichnete Dienste geleistet haben und – noch leisten werden.)

Generaal Deschepper
deschepper 
voormalig commandant van het Elfde Linie,  gepensioneerd maar terug opgeroepen en aangesteld tot militair commandant van de Provincie Limburg. (klik op de foto voor meer informatie over deze figuur)

Generaal Deschepper gaf zich evenwel nog niet gewonnen.  Begin september heroverden zijn mannen zonder slag of stoot Leopoldsburg, hij organiseerde er een weerstandsnest dat de hele maand september actief bleef.  Geregeld stuurde hij patrouilles op pad die onverwachts toesloegen en de streek (voor de Duitsers) onveilig maakten.  Op 3 en 5 september vielen Duitse troepen tussen Beringen en Beverlo zo in een hinderlaag, waarbij er heel wat doden en gewonden vielen.  Zelfs Beringen werd op 8 september opnieuw ingenomen door manschappen van Deschepper.  Duitse patrouilles die naar Beringen gestuurd werden, moesten de aftocht blazen omdat ze telkens weer onder vuur kwamen te liggen.  Dat kon natuurlijk niet blijven duren.

Op 27 september kwamen de Duitsers langs alle kanten.  Kanonnen die opgesteld waren op de Muizenheide en aan de windmolen van Vangeel in Paal, bestookten het centrum van Beringen. De kerk, het college, de omliggende huizen, het hotel Tielens en het nonnenklooster werden zwaar getroffen.

Toen de kanonnen zwegen trokken duizenden Duitsers zingend de stad binnen, zoals te verwachten viel werd er geplunderd, vernield, brand gesticht.  In totaal brandden 38 huizen af.  Op de Muizenheide werden vier Belgische soldaten doodgeschoten die zich niet tijdig hadden kunnen terugtrekken.  De soldatenkapel aan de Everselstraat werd in 1915 gebouwd om hen te gedenken. Ook een onschuldige burger uit Koersel werd geëxecuteerd:  Leopold Heeren die met paard en kar voor zijn baas steenkool kwam halen aan het Albertkanaal bevond zich op het verkeerde moment op de verkeerde plaats ...

Zo kwamen de verzetsdaden van generaal Deschepper Beringen en zijn inwoners uiteindelijk duur te staan. Het mag ook gezegd worden:  na een vijftal dagen arriveerden nieuwe Duitse troepen, vooral 'Landstürmer' uit Krefeld, om de stad te bezetten, zij stelden zich veel menselijker en beschaafder op.

 

Onderofficier Johann Zimmermann van het 'Landsturmbataillon Coesfeld' moet diep onder de indruk geweest zijn van de Duitse zege op 27 september 1914. Hij schreef er een gedicht over van niet minder dan dertig strofen, dat hij enkele dagen later in gedrukte versie aan zijn manschappen uitdeelde.  Het is voor ons bewaard gebleven doordat Joseph Vranken, destijds hoofdonderwijzer in Beringen, er een vertaling van gemaakt heeft die op zijn zachtst gezegd nogal 'vrij' is.  De oorspronkelijke verzen en de vertaling van meester Vranken werden eerder al gepubliceerd in 'Kiosk', een uitgave van de heemkundige kring van Beringen.  Een aantal strofen willen we u niet onthouden (de vertaling wel, wij vertrouwen op uw kennis van het Duits).

deskriegerstraum                    

 

...

 ...

Endlich, als die Nacht gewichen, 
Bei dem ersten Sonnenstrahl,
Hörten wir die Kugeln zischen 
Aus dem schönen Dörfchen Pael.              

Rechts von uns - "Krefelder Jungen",
Landsturmmänner grad wie wir,
Sind schon mutig vorgedrungen,
Links war unser Jagdrevier.

Kugelzischen, ticke tacke,
Klang Maschine und Gewehr;
Selbst vom Kirchturm schoss "an Backe"   (een lastpost)
Zweimal so ein Franktireur.

Einen Gruss von drei Granaten
Schickte uns're  Artillerie!
Und der Feind, er roch den Braten,
Lief davon wie 'n wildes Vieh.

Pael vom Feinde preisgegeben,
Wenig Munitionsverbrauch,
Alle blieben wir am Leben,
Nur ein Pferd verletzt, am Bauch.

Generalbefehl: den Feind verfolgen,
Auch Beeringen muss unser sein !
Wir drangen vor - von diesen Strolchen      (sukkels)
War viel zu schnell das Städtchen rein.

Vier Mann tot und vier gefangen
Die liess uns der Feind zurück,
Doch bei uns hats gut gegangen -
Keiner fiel, wir hatten Glück !

...

Laatst aangepast op 4 december 2014