Typisch Buitingse klanken

De Tervantse historicus Luc Vandeweyer herinnert zich hoe zijn medestudenten in het college van Beringen zich vrolijk maakten over zijn Buitingse uitspraak van de ‘sch’,  Luc ging namelijk op 1 september opnieuw naar ‘skool’.
Ter verduidelijking: in het oude Buitings was de Germaanse -sk-  nog niet verschoven naar de -sch-,  zoals we die in het AN en veel andere dialecten horen.  In Paal en in enkele selecte dorpjes in Zuid-Limburg is die -sk- klank nog duidelijk te horen bij oudere dialectsprekers.  Aan dit klankverschijnsel heeft Robby Vanesch eerder al een artikel gewijd in de geschiedenis van de Limburgse dialecten:  http://paalonline.be/cms55/dikke-van-pale-2017/geschiedenis-limburgse-dialecten/item/3002-eigenaardige-kenmerken-van-het-buitings-13-de-onverskove-sk

 Een andere Buitingse eigenaardigheid is de scherpe uitspraak van de -ai- klank,  zodanig zelfs dat ze is gaan dienst doen als een soort ‘scild ende vriend’ van Palenaars.  Wie niet op de juiste wijze ‘ich hem pain an mèn knai’e van ‘t vullo rai’e (euver de kassai’e van St.-Trai’e)’ kan nazeggen, laat zich kennen als geen oorspronkelijke moedertaalspreker hier in Paal.  Ook over deze klank publiceerde Robby vroeger al een artikel:  http://paalonline.be/cms55/dikke-van-pale-2017/geschiedenis-limburgse-dialecten/item/4369-buitingse-klanken-2-vijf-pijn-knie-drie

 Woordenschat   recht uit onze Dikke van Pale

Skillere - werkw. -    Schilderen - Eindeloos wachten. "Stön te skillere."    

Poet- zelfst.naamw.(v) -     Wortel (groente) ,  noodzakelijk gift in het schoentje,  voor het paard van Sinterklaas.  -  Afbeelding

Vullo / Vlo - zelfst.naamw.(m) -     Fiets  (zie:  "vullo")  -  Mijn fiets was stuk en daardoor ben ik niet op tijd:  "Menne vlo war kapot en dommé zen ich te loat ..."      

Kakskool- zelfst. naamw.(v) -     Kleuterschool

Haagskool - zelfst. naamw.(v) -     Schoolverzuim,   spijbelen  :  "haagskool dóun"  

Tot slot willen we ook Leon Ariën, onze dorpsschilder nog eens in de bloemetjes zetten.  Jos Lemmens maakte vroeger al een portret van hem in het Paals Virtueel Museum.  Wij maakten voor deze Buitingse les gebruik van een werk van Leon,  waarvoor postuum dank !
Vergeet zeker niet uw kennis van  leven en werk van Leon op te frissen op http://paalonline.be/cms55/cultuur/kunstgalerij/item/333-leon-arien

Pietermenneke en zijn ezel (hij zal er in zijn leven wel verscheidene gehad hebben) vormden een dankbaar onderwerp voor zijn schilderwerk.  Van ons krijgt u nog deze ingekleurde foto  cadeau: