Het invallen van de winter zorgde er in Nederland voor dat de hardnekkige beslommeringen die het corona tijdperk met zich meebrengen even vergeten konden worden.  Anton Pieck plaatjes doemden op, schaatsen werden onder de bedstee vandaan gehaald en de vermaarde Elf Steden Tocht  gloorde aan de Friesche einder. 

Het is verbazingwekkend hoe een land plots opveert door een weerfenomeen. Nederland is natuurlijk historisch een land dat verbonden is met het water en als al dat water in ijs veranderd levert  dit een  uniek  schouwspel  op .   Dat je in Nederland prima met een bootje terecht kan om wat te varen  en velen dat ook doen  is niet vreemd. Het waterwegennet is nergens anders zo uitgebreid als hier.  Als  men dan ook nog met de schaats op dat water kan  is het hek van de dam.

Stad Beringen maakt u, in het kader van het traject ‘Handmade in Beringen’, graag warm voor de eerste editie van de Ambachtenroute op 15 en 16 mei 2021. Een primeur voor Beringen maar wel volgens de inmiddels geslaagde formule van de Kunstroute.

Al eeuwen zijn vakmensen gedreven door technische kennis en kunde. Ook vandaag beoefenen heel wat ondernemers met veel passie en kunde een ambacht of technische stiel. Dit vakmanschap willen we, als waardevol immaterieel erfgoed in hoofden en handen van vakmensen, met de ambachtenroute in de kijker zetten. Op deze manier verbinden we ook erfgoed met lokale economie.

Dat de brug van Tervant een dramatische geschiedenis kent, werd in een vorige bijdrage toegelicht.  Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog probeerde het gezin Theunis nog snel over de brug te geraken, net toen het Belgische leger ze opblies.  Beide ouders lieten het leven,  de kinderen kwamen met verwondingen weg.  Om de overtocht van het kanaal toch mogelijk te maken werd dan tijdens de oorlog een vlot in gebruik genomen.  Hier vindt u het verhaal van Maurice Berrevoets die haast dagelijks het kanaal moest oversteken. Vooral voor de schoolkinderen van de oostkant van het kanaal was deze overtocht immers belangrijk, maar ook gevaarlijk.  Dat bleek op 14 februari 1941, nu 80 jaar geleden, in het gehucht Godsheide, bij Hasselt.  Het Belang van Limburg besteedt er vandaag een extra artikel aan om deze tragische gebeurtenis te herdenken:  een overbeladen vlot met schoolkinderen kapseisde,  35 schoolkinderen en 2 volwassenen verdronken in het ijskoude water.
Lees hier het artikel of beluister de podcast.

Elk jaar wordt door de UNESCO op 21 februari de 'Internationale Dag van de Moedertaal' (International Mother Language Day) gevierd. Deze dag staat in het teken van de taalkundige en culturele diversiteit en de meertaligheid. Voor de UNESCO zijn talen het instrument om het culturele erfgoed levend te houden.  In de aanloop naar deze dag wordt er zaterdag, 13 februari tussen 11 en 12 op Radio Benelux aandacht besteed aan het Buitings dialect,  in interviews met twee Palenaars die zich met het Buitings woordenboek, de Dikke van Pale, bezighouden.  Vanaf volgende week organiseert paalonline ook een wedstrijd in de vorm van een zoektocht naar een Buitings zinnetje,  die langs Paalse middenstanders loopt.  Daarover verneemt u in dit bericht alle details.  
Robby Vanesch uit Stal is één van de vaste medewerkers van de taalcommissie van paalonline en hieronder houdt hij een warm pleidooi voor het behoud van het dialect.

U bent er van op de hoogte,  de brug van Tervant wordt begin september afgebroken en vervangen door een nieuwe. Een tijdperk wordt afgesloten.  Hoe het de nieuwe brug zal vergaan, dat weet alleen de toekomst.  Dat de oude versies getuige waren van vele drama's,  daarover hebben we op paalonline.be al uitgebreid bericht.  Er waren de tragische gebeurtenissen bij het begin van de Tweede Wereldoorlog, toen de brug opgeblazen werd en de familie Theunis zwaar getroffen werd.  Aan het eind van de oorlog, toen men zich in Tervant moest behelpen met 'het vlot' , vielen er slachtoffers bij een bombardement en beschietingen door de Duitsers (zie onze rubriek Paal in WO2). In 1958 werd het vlot vervangen door de huidige brug,  maar ook zij kende haar droefenis:  in  de winter van 1979, verdronk Bèr Put bij een reddingspoging van een andere drenkeling.  

Het stadsbestuur van Beringen zet zich naar verluidt volledig in op de duurzame renovatie van haar patrimonium, zo ook in OC De Buiting in Paal. Hierdoor kan het verenigingsleven optimaal gebruikmaken van de verschillende zaaltjes in dit socio-culturele gebouw. Eind 2020 werden alvast de inkomdeuren volledig vernieuwd. Zo is er nu één grote toegangsdeur met een opengaand zijpaneel aan de rechterkant en twee nooddeuren links.  
Momenteel is de gedeeltelijke renovatie van de HVAC van het gebouw gestart. Van het bestaande verwarmingssysteem worden de branders (twee stuks), de radiatoren, de convectoren en de warme luchtblazers behouden, maar het elektrisch systeem, de kranen en de aanwezigheidsthermostaten (overwerktimers) worden vernieuwd, net zoals de sturing. 

Veel gelovigen voelden zich verbonden met een missionaris, een missiezuster of een priester of pater. Het was een eer voor heel de familie als een jongen of een meisje koos voor het priesterschap of voor een kloosterleven als zuster.

Niet alleen op zondag maar ook door de week namen de kinderen en de gelovigen in het algemeen, in grote getalen deel aan de misvieringen en het sacramenteel leven in de kerk.  En daar gebeurde het: roeping gedijt immers aan het altaar.

Geen wonder dat voor de oorlog in de katholieke gemeenschap van Paal verschillende jongens en meisjes zich geroepen voelden tot het priesterschap of tot een religieus leven als Zuster. Bij de jongens waren in die tijd de paters Kruisheren van Diest nogal in trek.  De aanwezigheid in Paal van kruisheer pater Van Merendonck zal daar wel niet vreemd aan geweest zijn. (foto:  Pater Polydoor Carremans)

Hieronder geven we een kort overzicht van de priesters en missionarissen van Paal die tussen WO1 en WO2 geroepen werden tot een leven in dienst van God en zijn Kerk.

21 februari 2021 wordt internationaal gevierd als de “Dag van de Moedertaal”,  maar is ook een mijlpaal voor de “De Dikke van Pale”, het digitale woordenboek van het Buitings (‘Böetings’), het dialect van Paal.

In 2005 werd een taalcommissie opgericht in de schoot van Paalonline. De eerste dialectwoorden werden na controle op  schrijfwijze en  uitspraak, op de website van Paalonline geplaatst onder de nieuwe rubriek “de Dikke van Pale”. Stilaan groeide de lijst aan, tot alle bierkaartjes en papiertjes digitaal geïnventariseerd waren. Daarna ging het vooruit. Woorden en zinnen opschrijven en ingeven was één aspect, maar ze werden ook ingesproken en het geluidsbestand werd erbij gezet, wat toen nog uniek was. De woorden van de boerderij en van de put werden met de hulp van die beroepsgroepen toegevoegd.