Al na 2 dagen na het verschijnen van het bisschoppelijk decreet, op 28 juni werd E.H. Jan Notelaers door Notaris Verdonck in de kerk van Paal binnengeleid en er officieel als pastoor aangesteld.

Je zou verwachten dat de deken van Beringen of een vertegenwoordiger van de bisschop deze klus zou klaren. Niets van! Het is de wereldlijke overheid, de burgemeesters van Paal die de regie voeren in deze finale van de onafhankelijkheidsstrijd. Burgemeesters en pastoor spreken door één mond en vormen één front, kerk en staat vallen hier maar ook in Beringen nog grotendeels samen. De Franse revolutie heeft immers nog niet plaats gevonden.

“Op heden den 26n Junij, die borgemeesters van Pael hebben bekomen die sententie over hunne gescoliciteerde dismenbratie, hefft hennen eersten pastoor den Eerw. Heer Joannes Noteleers, gebortigh binnen Beringen aldaer, synde vicaris, als eersten gecosen ende gestelden pastoor die nieuwe kercke op den 28n Junij naer den middagh intitutie en de posessie genomen. Vivat dignissimus Joannes Noteleers.

Hujus novae parochiae ex voto optatus pastor”.

Jan Notelaers laat er geen gras over groeien. Al op de 6e juli wordt het eerste kind gedoopt, een kind van Nicolaes Scrayen en Susanna Soogen. Adriaan Op Heyde is peter en Magriet Rutten is meter.

Op 10 juli wordt de 1e dode op het kerkhof van Paal begraven nl. een kind van Jan Daniëls en Helena Bleux.

Op 2 september wordt het eerste huwelijk ingezegend van  Henri Convents, geboren in Koersel en Catharina Gilis, geboren in Tervant-Paal.

Kortom begin juni 1708 gedraagt de parochie Paal onder pastoor Jan Notelaers zich als een volwaardige afzonderlijke parochie.

In 1709 wordt al gestart met de bouw van en eigen pastorie. Veel gebeurde in eigen beheer.  In Paal waren nogal wat timmerlieden, vanouds een sterk punt van de plaatselijke gemeenschap. Alle medewerkers van het eerste uur staan netjes genoteerd met naam en toenaam.

Bij gelegenheid van de start van de nieuwe parochie werd ook een soort volkstelling gehouden om na te gaan over welk potentieel aan gelovigen men beschikte in Paal en wellicht ook om de financiële gevolgen van het losscheuren van Beringen beter te kunnen inschatten.

“ Specificatie van het getal der huysen der gemijnte van Pael , Buytingen van Beringen;

In den eersten dei straet Pael rijnende van d’een syde Lummen ende van de ander sijde Beringen, heeft huijsen ten getalle van 44. (het huidige Paalstraat)

Secundo de straete Breelaer rijnende aan Schaffen, lande van Brabant, heeft huijsen ten getalle van 38.

Tertio die straete Meelbergh trijnende aan Tessenderloo, heeft huijsen ten getalle van 35.

Quarto en de leste straet Tervaent; rijnende aan d’een sijde Ham en d’ander sijde Beverloo, heeft huijsen ten getalle van 36.

Te samen 135!”

De gezinnen waren uiteraard gemiddeld veel groter dan nu en bestonden uit verschillende generaties die samen bleven wonen,  maar toch.

En dan moet je weten dat Pael orde van grote altijd ongeveer 2/3 van de inwoners van Beringen telde.

Beringen, een stad, een parochie naar morgen?

Dit kon Beringen zomaar niet laten gebeuren, wilde het stad(je) en de parochie uiteindelijk overleven!

De achterhoedegevechten moeten nog beginnen.

In een sterk hiërarchisch opgebouwde Katholieke Kerk is “Rome” immers de baas en Beringen weet de weg naar Rome en dus…

(Wordt vervolgd)

André Luyten