Geen geluk voor deze arme Paalse jongens: de dood wachtte hen in een hospitaal of in het verre Rusland. Interessant om te zien is hoe het Franse administratie oor omging met de klanken van onze Vlaamse naamgeving. Persoons werd Persoul, Willem Pijpers werd Guillaume Pypers en Willem Schoofs ene Guillaume Schots. Ook de Buiting bleef niet gespaard van verfransing: in het overlijdensbericht van Frans Persoons was hij afkomstig van 'Beautine ou Palle'.
Van waar ben je ? Van Beautine. Klonk wel mooi.
De famielienamen dan. Dit keer hebben we te maken met beroepsnamen. De naam Persoons is blijkbaar een klerikale naamgeving: van 'persona', de dorpspriester. Niet schrikken, in de middeleeuwen bestond geen verplicht celibaat.
Pijpers is afgeleid van pijpen, op de fluit spelen (vgl. Dts. 'pfeifen'), de fluitspeler of de dorpsmuzikant dus.
In Schoofs zit een schovenbinder verstopt, in vroegere tijden een heel normale beroepsbezigheid. In de oogsttijd toch. In de winter speelde hij misschien gewoon een deuntje op zijn fluit.
Misschien bent u familie van deze onfortuinlijke Paalse jongens: lees over hun lotgevallen in deze 15de aflevering door Louis Leten.

Vorige week, 5 mei 2021, was het 200 jaar geleden dat Napoleon Bonaparte op Sint-Helena overleed. Hoewel de voormalige keizer zijn land meesleurde in een debacle, heeft de Franse president Emmanuel Macron  dit met een toespraak aan zijn graf in het Hôtel des Invalides te Parijs herdacht. Naast de vele hervormingen die hij doorvoerde toont de reeks over de Paalse lotelingen één aspect van deze periode, nl. de dienstplicht van vele Palenaren in de napoleontische legers. Maar er is meer, onder zijn bewind, hij was toen nog 1ste consul en nog niet keizer, werd er een bestuurlijke hervorming van de departementen doorgevoerd die maakte dat Paal een aparte gemeente werd, los van Beringen. Louis Leten heeft  hierover een artikelenreeks in voorbereiding. De datum waarop dit gebeurde is  bekend, Louis snuistert nog in de archieven naar de bewijsstukken.
In afwachting gaan we verder met de Paalse lotelingen: 

Louis Leten laat in deze 19de aflevering zijn licht schijnen op de familiebanden van een drietal lotelingen uit Paal:
Hendrik Vanmol, Michiel Van Singel en Frans Vanwetswinkel. De eerste twee zorgden nog voor afstammelingen, Vanwetswinkel bleef meer dan waarschijnlijk dood of vermist achter in Rusland.
Wat de 3 familienamen gemeen hebben is dat ze alle afgeleid zijn van plaatsnamen. Vanmol is hierbij nog het duidelijkst. De familienaam Van Singel verwijst naar een herkomst van een ronde omheining of de weg rond de stadsmuren. Zelfs een molshoop als Beringen heeft een singel. De naam Vanwetswinkel bevat een verspringing van de s/t uit de naam Vanwestwinkel. Een winkel is zoals bekend een hoek, de naam betekent zoiets als 'westhoek' en kwam in verscheidene dorpen voor, oa. in Meerhout als 'Wuytswinkel'.

Peter en Karel Volders waren zonen uit het gezin Volders-Sijmons. De oudste, Peter, kon zijn diensttijd afmaken en terugkeren naar zijn geboortedorp om er een gezin te stichten. De jongste, Karel, overleed in een hospitaal in het verre Pamplona (Spanje). Zoals vroeger gebruikelijk werd zijn voornaam in de volgende generaties van de familie telkens opnieuw gebruikt om de herinnering aan hem levendig te houden.  (foto:  Pamplona 19de eeuw)
In de familienaam Volders herkennen we de etymologische verwantschap met 'wol', een volder was namelijk een wolbewerker, we hebben hier dus met een beroepsnaam te doen.
Maak kennis met de familiestamboom zoals opgezocht door onze specialist Louis Leten.

Minstens 4, vermoedelijk 6 Palenaars werden krijgsgevangen genomen in Rusland, geen van hen keerde terug:  Fontijn, Houben, Pauls, Pijpers, Schrijvers en Vanwetswinkel.  In deze aflevering besteden we aandacht aan het lot dat deze krijgsgevangenen te wachten stond:  zij kregen af te rekenen met de koude en de Kozakken.

Ook in deze aflevering:  de omzwervingen van het 48ste infanterieregiment,  waarvan 6 Palenaars deel uit maakten:  Houben, Inthof, Leten, Depaul, Pypers en Timmermans.

In deze laatste aflevering van onze reeks over Paalse lotelingen zoomt Louis Leten in op het 3de infanterieregiment, waarvan 4 Paalse lotelingen deel uitmaakten.
Gegroeid uit een van de oudste regimenten van Frankrijk neemt het 3de deel aan heel wat veldslagen, uiteindelijk ook aan de laatste, die van Waterloo.
Louis blikt terug op het offer van ons dorp aan de veroveringsdrang van de Franse keizer.
Een nieuwe reeks over de lotelingen van Beringen zit er aan te komen.

In deze tweede aflevering laat Louis Leten zijn licht schijnen op 2 teruggekeerde Beringse lotelingen:
Louis Bartholomeus en Jean Bormans. Deze laatste was trouwens gehuwd met een Paalse: Elisabeth Vermeyen. Het is niet duidelijk hoe hij die heeft kunnen overtuigen om in Beringen te gaan wonen.
Bormans ontving ook de St.-Helenamedaille, een ereteken dat in 1857 uitgereikt werd aan veteranen van Napoleon I.
De familienaam Bartholomeus is duidelijk een vadersnaam, afgeleid van de bijbelse voornaam. De naam Bormans een een -man variant van Van den Borne, verwijzend naar een plaats: een bron of waterput.