De 10de februari 1905 hebben werklieden bij het rooien van dennestronken op de Klitsberg te Paal, Buiting van Beringen zoals ons onderwijzer de Heer Vranken van Beringen, een onzer intelligentste correspondenten, schrijft, een aarden kruik ontgraven, bevattende 500 a 600 stukken allen Romeinse zilverlingen. De ontdekking langs de plaatselijke dagbladen vernomen hebbende, schreven we aan onze bloedverwant, dokter Demolin, burgemeester van Beringen en antiekliefhebber. Hij heeft ons geantwoord dat het een ernstige vondst betrof, bevattende ongeveer het aantal bovenvermelde stukken. Hij voegde er aan toe dat de oudste geldstukken teruggaan tot Antonius de Godvruchtige, 138 à161 na J.C. en de meest recente tot de periode van Maximus, 235 tot 238 na J.C.
Enkele dagen later ontvingen we van onderwijzer Vranken een gedetailleerde nota van de vondst en beter nog, de afdrukken op bladtin van ongeveer een honderdtal stukken, die goed bewaard leken. Deze aantekeningen kwamen chronologisch overeen met deze van de burgemeester. In een eerstvolgend nummer, zullen we een gedetailleerd artikel van onze aantekeningen over deze zeer voorname vondst publiceren en spreken van allen die, tenminste in de laatste vijftig jaar, dit Romeinse tijdvak deden kennen.
We zullen trachten, de nog niet bestudeerde stukken te zien - de heer Vranken moet er nog een 300tal onderzoeken - alvorens een volledig werk over deze schat te publiceren, met de hulp van onze gewaardeerde en intelligente medewerkers van Beringen, de heren Demolin en Vranken, en onze gewaardeerde medewerkers dokter Theunis Philippe van Hasselt, die ons eveneens geldstukken van deze schat gestuurd heeft.
Hiermede betuigen wij aan deze heren onze innige dank voor hun belangrijke tussenkomst, Dr. C. Bamps

De kruik waarin de munten zaten werd bij de ontdekking stukgeslagen en een zak die rond de munten zat viel uiteen toen die in aanraking met de lucht kwam. Blijkbaar werd de schat door de vinders aanvankelijk verborgen gehouden. Toen E.H.Claessen, 10 jaar na de vondst, als kapelaan in Paal kwam, waren er nog steeds munten te koop aan 1 BEF per stuk. Gedurende de 1ste Wereldoorlog werden er 1200 verkocht wat bewijst dat het een niet onbelangrijke schat betrof. Waarschijnlijk werd bij de vondst maar een gedeelte van het aantal gevonden munten meegedeeld.(1)
De vondst van de muntschat werd uitvoerig beschreven in binnen- en buitenlandse publicaties.(2)
De munten worden ook vernoemd in The Oxford Roman Economy Project.(3)
Ook de munten zelf werden wijd verspreid over heel België en niet alle eigenaars waren/zijn bekend.

Alex Van Roosbroeck en Luc Savelkoul

Noten/Referenties:
Brockmans C. “ Beringen Stad en Buitingen “ 1986, p23.
Ancien Pays de Looz 7-8 1903-1904 p73, Le Matin 23/02/1905, Taxandria2,1905.
University of Oxford: The Oxford Roman Economy Project.