Het valt aan te nemen dat de meeste mensen op zoek zijn naar geluk.

Wat geluk is of betekent is een vraag die niet in een twee drie te beantwoorden is.

Is geluk ergens te vinden? Bestaat er enige consensus over dat fenomeen? Wat is de route en wat zijn de voorwaarden om voorspoedig te worden of is een en ander met betrekking tot geluk louter toeval, iets wat je ten deel valt? Kan men geluk projecteren? Bestaat er een concept voor geluk en valt de weg ernaartoe uit te stippelen?

Als voor de een, de hemel, de plek en het summum van gelukkig zijn zou betekenen is het eten van rijstpap met zilveren lepels voor anderen een gruwel.

Het verlangen naar het paradijs waar het leven perfect is, is de wens van velen, een plek waar vrede en geluk permanent zijn.

Conform het Oude Testament werden we daaruit verdreven en in de waan van de dag tracht IS er nu een kalifaat te creëren en bombarderen wij nu dat gebied.

De Griekse filosoof Plato beschreef Atlantis als een paradijselijk eiland. Het zou 11000 jaar geleden hebben bestaan en lag voorbij de Zuilen van Hercules. Men leefde er in weelde en overvloed. Het ging echter teloor ten gevolge van een natuurramp. Het werkelijke bestaan van Atlantis werd trouwens door een ander filosoof nl. Aristoteles in twijfel getrokken. Hij deed het af als een sprookje.

Talrijke utopisten hebben geprobeerd Atlantis, het verdronken utopisch eiland, te vinden. Thomas More was trouwens de eerste die het woord ‘Utopia’ daadwerkelijk gebruikte en er een boek over schreef ( hij ontleende het woord Utopia aan het Griekse woord ‘ou ’ hetgeen ‘niet ’ betekend, in combine met het woord ‘topos’ wat ‘plaats’ wil zeggen ) kortom, een geschrift over ‘nergens land ’.

Er zijn door verschillende bevlogen mensen utopische systemen bedacht vanuit een religieus, sektarisch, occult en/of politiek standpunt. Vele van deze trajecten eindigden in ontgoocheling of erger.

Milder is de utopische benadering in de literatuur. In de 17 e eeuw schreef John Milton een epos over ‘Paradise Lost’ en ‘Paradise Regained’ en Cyrano schreef ‘les Etats et les Empires de la Lune’.

Er waren veel meer schrijvers die hun utopische verbeelding de vrije loop lieten. Ze namen ons mee naar Shangri-la ( James Hilton 1933 ). Aldous Huxley nam ons in z’n laatste boek ‘Island’ mee naar ‘Pala’.

In dit boek gaat het paradijselijke niet zozeer over materiële weelde en overvloed maar over geestelijke groei. Het boek werd voor het eerst gepubliceerd in 1962.

In het kort verhaalt dit boek over een gedesillusioneerde en cynische journalist Will Farnaby die op een missie naar het Pala zeilt om een inventarisatie te doen van de natuurlijke rijkdommen daar, teneinde het eiland te laten exploiteren door zijn opdrachtgevers. Hij lijdt er schipbreuk en strandt gewond op het eiland waar hij de compassie en de onvoorwaardelijke warmte geniet van de eilanders die hij, geteisterd door wroeging, uiteindelijk moet verraden.

Omdat ik zelf op een eiland woon, in ‘n stad, in ‘n land, in ’n wereld dat/die ten onder dreigen te gaan aan economische belangen biedt het lezen van zo’n boek, behoudens literair genot, niet veel hoop.

Door het feit dat Huxley getrouwd was met de Vlaamse Maria Nys, die een tijdje in St. Truiden woonde en mogelijk in Paal is geweest, ging ik me afvragen of er een link tussen ‘ons Paal’ en ‘zijn Pala’ bestond.

Een artikel in van het Belang van Limburg geschreven door jeugdvriend en journalist Roger Vanhoudt, wijdde aandacht aan die mogelijke link maar ook met de hulp van een heemkundige,kon hij daarover niets bevestigen.

Enfin, in het boek ‘van Paal naar Pala,’ een reis van ergens naar nergens’ schrijft Roger een essay over ons geboortedorp.

Vijftig bewoners van het Noordereiland geven in datzelfde boek antwoord op drie vragen: waar kom je vandaan? Hoe kom je hier terecht? Waar wil je naar toe?

Het is verwonderlijk dat bij de derde vraag haast iedereen de wens heeft een reis te maken naar een utopische plek.

De visualisatie van deze plek is ook bij iedereen verschillend en varieert van mooie stranden met wuivende palmen tot de besneeuwde toppen van het Himalayagebergte.

Valt er een tocht naar Atlantis te boeken via een reisbureau? Op de foto gebruikt ter inleiding van deze column zou je haast denken van wel. Herkent trouwens iemand dit reisbureau? Misschien valt er daar, een reisje te boeken naar Rotterdam waar op 10 september om 14.00 uur ingescheept kan worden op een rivierboot ter gelegenheid van de boekpresentatie ‘ Van Paal naar Pala’ , het bijwonen van de opvoering ‘Scheepsopera Noordereiland’ en de utopische koers naar nergens.

Joe Cillen