Even wil ik deze reis onderbreken om uit de doeken te doen wat al mijn gereis heeft opgeleverd voor m’n nabije omgeving.
Mijn directe omgeving is dit eiland in de Maas. Het bevind zich in het midden van de stad Rotterdam. Iets opleveren kan twee kanten uit, slecht of goed en het blijft een relatief begrip . Graag wil ik het hebben over de laatste kwalificatie (de relativiteit in acht nemend).
Door een renovatieproject in de wijk Feijenoord waarbij iedereen die daar woonde diende te verhuizen, kreeg ik een atelierwoning toegewezen op het Noordereiland. Ik was inmiddels werkzaam als autonoom beeldend kunstenaar en het was een buitenkans om op zo ‘n prachtige plek te kunnen wonen. De ruimte en de dynamiek die er van die plek uitging was overweldigend. Pal aan de stroom, de niet aflatende scheepvaart en de enorme hijskranen gestationeerd aan de kades. Ik voelde me dankbaar om in deze omgeving te kunnen werken en bedacht in welke vorm ik daaraan uiting zou kunnen geven .
Als oud zeeman en in de traditie van de Belgische kunstenaar en surrealist Rene Magritte kon ik het niet laten om deze plek /het Noordereiland , conceptueel om te vormen tot schip; ‘’Motorschip Noordereiland” . Ontegenzeggelijk heeft het eiland de vorm van een schip en de meeste mensen hier hebben iets met de ‘’Vaart’’ dus als idee kon het er volgens vele eiland bewoners mee door, al werd ik ook wel door menigeen voor gek versleten.
Door me energiek te mengen in het wijkgebeuren en vrijwilligerswerk te verrichten (of het nu ging om spandoeken voor een actie te vervaardigen of om een bestuursfunctie in het jongerenwerk te aanvaarden) leerde ik veel bewoners kennen. Het bleek de manier om deelgenoten in m’n kunstbeleving te werven. De slogan “Kunst als Openbare Ruimte” werd ‘’de mantra’’. De atelier ruimte die ik had op de Maaskade richtte ik in als kunstgalerie en daardoor ontstond er een platform/venster voor de kunstbeleving op het eiland. Het accent lag op moderne kunst echter door een toegankelijke non-elitaire houding aan te wenden kwamen de buren en andere bewoners toch vragen wat die kunst te betekenen had. Kunstenaars uit verschillende stromingen toonden hun werk in de galerie.
Toen er een lagere school vacant kwam op het Noordereiland ( zij verhuisden naar nieuwbouw) vroeg de buurt me om een kunstzinnige invulling te bedenken voor het oude gebouw. Uiteindelijk werden de klaslokalen benut als kunstateliers en ook daar vinden, ook nu nog, regelmatig tentoonstellingen plaats.
Het betrekken van mensen uit al de lagen van de bevolking met kunst en het genietbaar maken van de wijk (het anders kijken naar) lukte aardig. In verschillende projecten kwam dit tot uiting; zo hebben we ooit een lichtproject op de Maaskade georganiseerd waarbij elke bewoner een lampje in zijn of haar lievelingskleur kreeg aangeboden met het verzoek dit drie nachten te laten branden in de woonkamer en dit met geopende gordijnen. Het leek of er licht confetti was gestrooid over de kade.
Door het uitgeven van een wijkblad (Scheepsjournaal genoemd) was het mogelijk de bewoners op een luchtige toon te informeren wat er zich aan boord allemaal afspeelde.
Zo kwam ook de website tot stand.
Ook varen we op het eiland/schip een eigen vlag. Een groep Turkse dames van middelbare leeftijd organiseerde een project in de galerie waarbij die vlaggen gemaakt werden.
En…. we hebben de ‘’Orgon’’ als eigen betaalmiddel, een niet helemaal geslaagd probeersel om de plaatselijke economie te bevorderen.
Om echt zicht op het proces (Kunst als Openbare Ruimte) te krijgen vatte ik het plan om een libretto voor een opera te schrijven . Het idee was om er voor de bewoners herkenbare elementen in op te nemen, en vervolgens in een plot te onderschrijven dat het eiland geen eiland is maar een schip. Dit traject duurt nu enkele jaren en elk jaar schrijf ik een akte.
De scheepsopera werd intussen vijf keer opgevoerd tot genoegen van een groot publiek, een kinderkoor, een volwassenen koor , dirigente, componist en muzikanten .
Dit jaar zal de uitvoering plaats vinden aan boord van een rivierkruiser die driehonderd personen aan boord kan hebben. Tegelijkertijd vindt de boekpresentatie plaats van ‘’ MS Noordereiland; een reis van Paal naar Pala’’ . Met de ‘’ Smaragd’’ (naam van het schip) varen we op 10 september om 14.00 u in feestelijke stemming af voor een tocht op de Nieuwe Waterweg. De opbrengst van het unieke boek/kunstwerk (dat honderd euro gaat kosten) wordt geschonken aan PIMA ( Pacific Island Medic Aid)
Vragen over en inschrijvingen uit Paal om deze beleving mee te maken zijn natuurlijk meer dan welkom.
Dus gestaag werken we hier verder aan de cohesie en het hoe van het samenzijn.
Het is een bericht uit een grote stad waar je ook kleine dingen kan doen . Sociologen. ambtenaren., studenten van kunstacademies ze vinden steeds meer de weg naar het Noordereiland om er poolshoogte van te nemen. Historici kunnen het later hebben over het nut van zo’n model.
Denkend kijk ik regelmatig naar de tekst van een neonobject dat ik ooit ontwierp. De tekst hangt rozerood oplichtend aan de muur van m’n atelier ‘’ Niets is beter’’
Joe Cillen
 |
De Correspondenten
In deze nieuwe rubriek laat paalonline "correspondenten" van ver weg en dicht bij aan het woord die willen berichten over initiatieven en voorbeelden in hun omgeving om de maatschappelijke betrokkenheid van de inwoners te verhogen. Correspondenten kunnen ook berichten over gebeurtenissen , over belangrijke studies, congressen en projecten die ook voor ons interessant zijn. Joe Cillen, onze correspondent in Nederland leverde reeds zijn derde bijdrage. Klik hier om de nieuwe rubriek te ontdekken. |