De eerste pre-operationele meting dateert van oktober 2019 en kon beschouwd worden als een "basismeting". De afvalverbrandingsoven is in 2020 in gebruik genomen. In 2021 werd een tweede meting georganiseerd. De derde meting vindt plaats in het najaar van 2022. Als biomarkers van zeer zorgwekkende stoffen analyseerde TW kippeneieren van acht particuliere kippenhokeigenaren op de aanwezigheid van dioxines (PCDD/F) en dioxineachtige PCB's (dl-PCB).

Zorgwekkende stijgingen sinds opstart van afvalverbrandingsoven

De resultaten van 2021 laten contaminatie van dioxinen zien op alle kippeneierenlokaties met o.a. waarden (ver) boven de Europese regelgeving. Reeds tijdens de nulmeting constateerde TW dat het absoluut niet goed zat met dioxines in onze leefomgeving, maar bij het onderzoek van 2021 waren er echt wel zorgwekkende stijgingen.
De belangrijkste bevindingen:
• 50% van de kippeneieren in de regio voldoet niet aan de EU-normen voor dioxineconsumptie.
• verband met de afstand van de kippenren t.a.v. de oven : hoe dichter een kippenren bij de verbrandingsoven ligt, hoe hoger de stijging van het dioxinegehalte in de eieren
• er is een verband met de dominante windrichting vanuit de oven (richting Beverlo /Ham), maar ook in de kippenrennen in andere windrichtingen (vb. Paal / Beringen centrum / Koersel) waren er zeer relevante stijgingen van zorgwekkende stoffen terug te vinden in de eieren
• de "Bergerhoff bokalen" (kruiken in de buurt van Bionerga) vertonen sterk verhoogde dioxinegehalten aan tijdens de opstartfase en verhoogde gehalten in operationele fasen van de afvalverbrandingsoven.
• heptachloordibenzofuraan (HpCDF1) en octachloordibenzo-p-dioxine (OCDD), typische stoffen die verband houden met onvolledige verbranding, zijn dominant in de emissiepatronen van de
afvalverbrandingsinstallatie van Bionerga én worden gevonden in de eieren.
• correlatie tussen de 3 databronnen : de fingerprints van dioxinen van Bionerga (schouwmetingen),
Bergerhoff-kruiken en die in eieren vertonen gelijkenis.
• Op 4 locaties zijn significant verhoogde concentraties heptachloordibenzofuraan (HpCDF1) gemeten; het onderzoek toont zeer hoge stijgingspercentages aan (tot zelfs 668 %) van zorgwekkende stoffen die te maken hebben met onvolledige verbranding; gezien dit het geval was bij meerdere kippenrennen vinden we dit als bewoners ronduit alarmerend (zie tabel onderaan).
• Op 3 locaties is octachloordibenzo-p-dioxine (OCDD) met meer dan 100% verhoogd.
• Op een referentielokatie te Koersel is dl-PCB verhoogd met een factor 14

Conclusie

• de data die werden aangereikt door Bionerga bevatten volgens de onderzoekers geen data van periodes met opstarten, stilleggen en storingen - de zogenaamde "other than normal operating conditions (OTNOC)"- waarvan geweten is dat deze fasen juist kritisch zijn qua schadelijke uitstoot; alleen data geregistreerd tijdens normale activiteit werden bezorgd aan het onderzoeksteam van TW; de rapportage over semicontinue (schouw)metingen bij Bionerga dient absoluut bijgesteld te worden voor de derde meting
• alarmerende data maken bijkomend onderzoek naar bronbepaling en bijkomende meetstations absoluut noodzakelijk !
  Het onderzoek kan in deze fase geen rechtstreeks verband leggen met een vervuiler, ondanks meerdere vermoedens en indicaties. Meer onderzoek is nodig om dioxinebronnen te lokaliseren en om de invloed van de diverse bedrijven in de regio te bepalen. Het is absoluut nodig om meer specifieke dioxinemetingen te doen in de schouw van de oven. Verder vinden we het aantal officiële meetpunten in onze regio met heel wat SEVESO-bedrijven ondermaats (slechts 1 meetstation).
• Dioxines zijn zeer gevaarlijke stoffen die ernstige gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid van mens, dier en levende organismen in het milieu. Dit dossier dient absoluut met spoed opgenomen te worden door de bevoegde overheid. Vanuit Leefbaar Tervant hebben we dienaangaande minister Zuhal Demir reeds geïnformeerd.
• We vonden de communicatie van de stad Beringen over dit onderzoek zeer relativerend, wij vinden de wetenschappelijke data in het kader van dit onderzoek daarentegen echt alarmerend. Het dossier van een afvalverbrander met intergemeentelijke structuur blijft uiteraard voor de politiek een zeer gevoelig dossier !