C-Mine met de c van creativiteit in Winterslag-Genk; Terhills in Maasmechelen, waar je de hartslag van de Limburgse natuur kan voelen met o.a. Connectera; Cleantech, groene energie in Houthalen; ZLDR-Luchtfabriek, zicht op technologie in Zolder. En last but not least is er Be-Mine, een plaats voor cultuur, winkelplezier en sportieve in- en outdooractiviteiten. Het mag gezegd, het nieuwe perspectief van de mijnen oogt best beloftevol en vele bezoekers vinden graag hun weg in de nieuwe wereld.
Nu al de bovengenoemde projecten uitgerold en nog steeds uitbreiden dreigt er echter een kneusje over te blijven. Gaat het om een schoonheidsfout? Een vergetelheid? Een stilzwijgen? Een tijdelijke planologische zonsverduistering? Wie het weet mag het zeggen.
Dit kneusje ligt er zeer letterlijk erg gekneusd bij. Nabij de kolenhaven van Beringen, langsheen de Olmsesteenweg ligt nog een strook geklasseerd(!) bouwkundig erfgoed. De natuur, zwervers, vandalen, houtwormen, ongedierte in grote variëteit en met dito appetijt, voorjaars- en herfststormen en… een lijdzaam toekijkende overheid zijn er met vereende krachten in geslaagd om dit beschermd stads- en dorpsgezicht amechtig naar zijn laatste adem te doen happen. Het is nog slechts een kwestie van tijd alvorens dit monument voorgoed door de knieën gaat.
Het agentschap Onroerend Erfgoed bedoelde het nochtans anders toen het haar besluit trof op 22 december 1993. Wij citeren “De bescherming als dorpsgezicht betreft de Kolenhaven, in 1939 aangelegd als deel van de transportinfrastructuur van de steenkoolmijn van Beringen en rechtstreeks in verbinding met het Albertkanaal. De kolenhaven is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de industrieel-archeologische waarde als voorbeeld van een havendokaanleg met gebouwen en uitrusting uit de 1930-er jaren en voorzien van enkele voorbeelden van personeelswoningen van het type 25 uit 1929 (ontwerpdatum) van de S.A. Charbonnages de Beeringen”. Wat hier in het vet staat zit in majeure problemen.
Laat ons -om in de mode te blijven- dit “beschermd dorpsgezicht” omdopen tot F-Mine, met de F van “forgotten”. De “personeelswoningen van het type 25 uit 1929”, ooit woning, “economat” en een boothuis voor de roeiclub van de mijn zijn nu eerder “krotwoningen van het type na de bommenoorlog in Syrië”. De hierbij gevoegde foto’s spreken boekdelen. Vallen ze nog te redden? Ons kneusje kent nog maar weinig daadkrachtige beschermers, en nog minder bezoekers. Er heeft zich enkele jaren geleden ooit iemand aangemeld bij het Stadsbestuur om van het voormalige “boothuis” een ambachtelijke smederij te maken. Het project is een stille dood gestorven. Sindsdien niets meer vernomen… Jammer, want onze F-Mine ligt op een banddikte van het gloednieuwe fietspad naar de kolenhaven.
Van 1 juni tot en met 30 juli 2017 hield het agentschap Onroerend Erfgoed een openbaar onderzoek , teneinde de inventaris van het bouwkundig erfgoed gelegen in de provincie Limburg voor te bereiden. Benieuwd of F-Mine na de procedureslag nog op de erfgoedkaart staat. Hopelijk wordt het geen F*ck-Mine.
Nu vernemen we via de Internetgazet van Beringen van 30 november 2021 dat er nieuwe hoop zou zijn om nog iets te doen met dit historisch overblijfsel. “Voor wat het boothuis en schippershuis betreft, voorzien we in 2022 en 2023 een inspectie door monumentenwacht en een historisch, bouwtechnisch en materiaaltechnisch onderzoek. Op basis van de resultaten bekijken we de mogelijkheden voor een herbestemmingsonderzoek", zegt schepen van Erfgoed An Moons. Wij hopen het echt van harte. Er zal nochtans meer komen bij kijken dan wat mortel en nieuwe dakpannen. Kijk naar het filmpje dat we al posten op de sociale media in 2018, nu drie jaar geleden. Je moet er alleen nog de nadarafsluiting bijdenken, die er sedertdien geplaatst is ter bescherming van de nieuwsgierige bezoekers. De monumentenwacht zet best een helm op…