Al bij het uitbreken van de oorlog in 1940 sloeg het gezin Luyten, dat woonde tussen de Belgische soldaten die in de parochiezaal gekazerneerd lagen, op de vlucht. Na een lange omzwerving door België en Frankrijk strandden ze uiteindelijk in het zuiden van Frankrijk, in de Tarnvallei. Daar verbleven ze samen met enkele andere Paalse gezinnen in de plaatselijke parochiezaal gedurende een 5-tal maanden. Uit de ene parochiezaal op de vlucht naar een andere!

De oorlog duurde lang en na de Belgen tijdens de mobilisatieperiode sloegen de Duitsers hun tenten op in de parochiezaal, 4 jaar lang. Daarna, bij de bevrijding, logeerden er Engelse soldaten in de zaal.  Het waren 5 lange jaren van op “eieren lopen” voor het gezin Luyten, 5 jaren leven en laveren tussen een grote, wisselende groep vreemde soldaten.

Maar aan alles komt een eind, gelukkig maar.  Na de oorlog studeerde André af als onderwijzer, een gegeerd diploma in die tijd.  Als pas afgestudeerde ging André aan de slag bij het ACV in de Tramstraat in Hasselt.

links:  pentekening door Ludo Laagland, wiens familie samen met de familie Luyten naar Zuid-Frankrijk gevlucht was bij het uitbreken van de oorlog
onder:  de jonge André met zijn schoonfamilie, vader en dochter Yvonne Biscop,  schoonbroers motorcrossers Fernand en Jean

Vrij snel echter werd hij benoemd als onderwijzer van het 1e studiejaar in Paal.  Jarenlang bleef dit zijn geliefkoosde werkterrein. Meer dan één generatie kinderen in Paal leerde hij lezen en schrijven.

Later werd hij meester van het 2e studiejaar en het 4e om zijn onderwijzersloopbaan af te ronden als taakleraar.
Oude klasfoto's met 'meester Luyten' vindt u hier  http://www.paalonline.be/cms55/paal-vroeger/oude-foto-s-en-filmpjes/oude-klasfoto-s

Als jongvolwassene werd André al actief in het plaatselijk verenigingsleven, meer bepaald bij de Kajotters.  Het was de start van een lang dienstbaar leven in vele verenigingen en organisaties.

Van jongs af aan was André Luyten ook geïnteresseerd in en begaan met de geschiedenis van Paal en de mensen die hier leefden.  Al op de normaalschool schreef hij een monografie, een soort eindwerk, over de geschiedenis van Paal.

Zaken organiseren zat hem ook in het bloed. Dit talent kon hij ten volle botvieren in een nieuwe vereniging die hij hielp oprichten: AMC Paal, de auto-motorclub.  André was ondertussen getrouwd met Yvonne Biscop, zuster van Fernand, Jean en Pol Biscop, het gekende crosserstrio van de jaren ’50 en ’60 in Paal.  Jaarlijks werd op de Klitsberg een grote motorcross georganiseerd, die Paal bij het brede publiek op de kaart zette.  De motorcross van de Klitsberg werd een “begrip”, eerst in Limburg en later in heel België, tot in het buitenland toe.

Het begon allemaal met het organiseren van bescheiden crossen in de liefhebbersbond, maar weldra stapte AMC Paal over naar de BMB en werden jaarlijks grote crosswedstrijden georganiseerd.  De cross op de Klitsberg lokte massa’s volk naar Paal op internationale wedstrijden, waaronder zelfs de “Grote Prijs van België”.  André was in de plaatselijke motorclub duivel doet al. Spoedig werd zijn organisatietalent dan ook opgemerkt in de BMB waar hij opklom in de bestuursorganen, zowel provinciaal als nationaal. 

Na het klasseren van de Klitsberg in het gewestplan als park-en natuurgebied, moest AMC Paal noodgedwongen uitwijken naar andere omlopen, eerst naar Koersel later ook naar Bolderberg, Tessenderlo en Olmen.  De motorsport evolueerde langzaam maar zeker van een echte volkssport naar een soort “nichesport” bij gebrek aan goedgekeurde crossterreinen.

AMC Paal had ondertussen haar takenpakket ook verruimd en organiseerde o.a. eind de jaren ’60 grootse “Bierfeesten” met optredens van bekende Vlaamse artiesten en van tiroler- en showorkesten.
Telkens opnieuw was André Luyten niet alleen de drijvende kracht achter deze evenementen maar ook de eindverantwoordelijke.  Naast zijn onderwijzersloopbaan en zijn hobby’s bouwde André ondertussen ook een mooi gezin uit. Zijn huwelijk met Yvonne Biscop werd gezegend met 2 kinderen, Lutgart en Johan.  Het gezin bouwde eerst een huis langs de Meldertse steenweg maar verhuisde later naar de Steenweg op Beringen. Nu woont André al een hele tijd midden in het dorp.

Naast de motorclub animeerde André jarenlang ook het wijkcomité van Paalstraat.  Op talloze gouden en diamanten bruiloften sprak hij de gelegenheidstoespraak uit voor de gevierde jubilarissen en de aanwezige familie.  Telkens opnieuw werden deze gezinnen op voorhand bezocht en werd aandachtig geluisterd naar al de levensverhalen.  Zo verzamelde Meester Luyten een schat aan informatie over ons dorp en zijn inwoners.

In de loop der jaren had André zich zelfs gespecialiseerd als “Sinterklaas”.  Het begon al in de jaren ’50 toen hij voor de kinderen van de jongensschool jaarlijks “Sinterklaas speelde”.  Later ging hij op initiatief van het wijkcomité in Paalstraat als Sinterklaas huis aan huis snoep brengen voor de kinderen.  Al die tijd was André de bezige voorzitter van een erg actief wijkcomité dat allerlei activiteiten organiseerde om de samenhorigheid en een goede nabuurschap in de wijk te bewaren en te verbeteren.  Ondanks zijn grote inzet zowel professioneel in de school als in de wijk en in allerlei verenigingen, organisaties en overlegorganen, bleef hij ook zijn jeugdinteresse voor geschiedenis en heemkunde verder koesteren en onderhouden.

Na zijn pensionering werd hij actief in de heemkundige kring Beringen-Paal. Hij schreef er portretten van verdienstelijke Palenaren.  Niet alleen verschenen er in Kiosk allerlei artikelen van zijn hand, hij werkte ook mee aan verschillende boeken die door Kiosk werden uitgegeven.  Zelf publiceerde hij ook enkele werken over o.a. over “Bekende Palenaren”, over “Marnicq Bervoets” en vooral het mooie fotoboek “Paal, Beelden van vroeger”.

onder:  familiefoto over generaties heen:  André met wijlen moeder Luyten, wijlen zijn vrouw Yvonne, zoon, schoondochter, dochter en een tweetal kleinkinderen

Ondertussen was in Paal een nieuwe vereniging opgestart, paalonline, op verschillende terreinen actief en altijd in de bres voor het bewaren van de identiteit en het stimuleren van de dorpsontwikkeling van Paal.  Zo werd in de schoot van paalonline een werkgroep, rond het behoud en de verspreiding van ons plaatselijk dialect, opgericht. André werd actief lid van deze taalcommissie. Hij schreef o.a. regelmatig cursiefjes over ons “dorp vroeger” en over bekende of verdienstelijke Palenaren.

Toen later de historische werkgroep van start ging was André er snel bij om zijn kennis van de geschiedenis van ons dorp en zijn inwoners ten dienste te stellen van paalonline. De voorbereiding van de tentoonstelling over de eerste wereldoorlog in Paal en de historische herdenkingsavonden in het OC De Buiting en aan café “Het Haantje” hielp hij mee vorm geven. In 2019 trad hij op tijdens de historische avond over de Tweede Wereldoorlog en werkte hij mee aan de uitgave van het boek “Paal in Wereldoorlog 2”.

Ondertussen stond de tijd echter niet stil en dikten zijn levensjaren aan.  Al slabakte zijn mobiliteit stilaan, zijn geest bleef bijzonder alert en zijn geheugen is nog intact.

In de loop der jaren bouwde André Luyten een indrukwekkend archief uit over alles wat met het dorp Paal en zijn inwoners te maken heeft.  Zelf is hij stilaan een wandelende encyclopedie geworden met een toegankelijke schat aan informatie over ons dorp.

Stilvallen en op zijn lauweren rusten zit er voor André vooralsnog niet in. Zelfs in deze coronatijd blijft hij, zij het online, de vergaderingen van de historische werkgroep volgen en werkt hij mee aan de voorbereiding van de nieuwe projecten die op stapel staan.

Paalonline is André Luyten dan ook bijzonder dankbaar voor zijn actieve deelname aan de talrijke activiteiten zowel van de taalcommissie als van de historische werkgroep.  Dat paalonline sinds lang vrijwel onbeperkt toegang heeft tot zijn historisch archief, zowel de foto’s als de uiteenlopende documenten, is voor onze vereniging “een zegen”.  Paalonline wil daarom André Luyten van harte feliciteren met zijn 90ste verjaardag en hem bedanken voor zijn volgehouden inzet in onze vereniging en in verschillende andere verenigingen, een leven lang.

Wij hopen dat André nog lang gezond en helder van geest mag blijven, zodat hij zich verder kan inzetten en verdienstelijk maken op de terreinen waarop hij heel zijn leven kennis en inzicht vergaarde.

Ad multos annos!

paalonline

André en vrouw Yvonne,  op reis in Turkijë                                      op de Klitsberg,  met  winnaar van de cross Adolf Weil en enkele bekende / minder bekende Palenaren