Alreeds in 1459 werd er melding gemaakt van "een capelle staende tusschen Pale en Merlebergh" en in 1513 wordt St.-Jan uitdrukkelijk vermeld. Niet onmogelijk dat de Palenaren gelonkt hebben naar de St.-Jan de Doperkerk in Diest, op het eind van de 16de eeuw verwoest door de troepen van Willem van Oranje. De ruïnes van dit imposante bouwwerk staan als pittoreske bezienswaardigheid aan de Warande. Een flirt om die van Beringhe te jennen ?

Op de Fricx kaart van 1712 staat de parochie trouwens vernoemd als St.Jean. Fricx was een Brusselse drukker, zijn Franse kromtaal weerspiegelt zich geregeld in de naamgeving op de kaart. Bovenaan het kaartfragment is de schans van Tervant aangeduid (Fort Trevauve), onderaan het gehucht en de schans van Polle (nu Paalstraat, met schans aan 't eind van de Zwarte Beekstraat), links boven het gehucht en de schans van Brelaar (boven fietsknooppunt annex zomerbar 330). De Meerberg waarvan hier sprake leeft nog verder als Mierheuvelstraat en is dus eigenlijk de Venusberg ('Vensberg': een ven of 'meer' op de berg). Het 'Meelbergske', onze vermeende tumulus-schattenheuvel die helaas afgegraven werd bij de aanleg van de Boudewijnsnelweg, lag aan de basis van de naamgeving voor het gehucht Merlebergh.
"Merle" bestaat uit twee woorddelen, namelijk 'meer' en '-le'. Het woorddeel 'meer' is afkomstig van het Germaanse woord mari, dat meer, moeras of waterplas betekent.
Het woorddeel -le (-lo) is vermoedelijk afgeleid van het Germaanse woord lauha, dat bosje op hoge zandgrond betekent.

Op deze Oostenrijkse kaart van halfweg de 18de eeuw zien we de locatie van het eerste, oude gotische kerkje, waarvan alleen de dorpel bewaard is gebleven. Het is niet duidelijk of dit ook de locatie van de oorspronkelijke 'capelle' was.
De bouw van de huidige neoromaanse kerk werd begonnen in 1862, in 1877 werd ze ingewijd en anno 2020 domineert ze nog altijd de skyline van ons dorp. Enkel de parochieheilige, St.-Jan de Doper staat er dit jaar beteuterd bij. Zijn eerste kermis, de zondag na zijn geboorte op 24 juni (de zomerwende in heidense tijden), werd al afgelast en nu volgt zijn tweede (update 21-08:  kermis gaat door !), bij het begin van het nieuwe schooljaar. Deze tweede feestdag, op 29 augustus, herdenkt zijn dood en leidt ons zonder kapelletjes of omwegen naar de prijsvraag: 

Hoe kwam St.-Jan de Doper aan zijn einde ?
a) hij werd levend gegrild
b) hij werd levend gekookt
c) hij werd levend onthoofd
Uw antwoord ontvangen we graag in de vorm van A, B of C op deze pagina:

Antwoordformulier voor de wedstrijdvraag    Op 29 augustus maken we de winnaar,  die door een onschuldige hand uit de juiste antwoorden getrokken wordt, bekend.

St.-Jan de Doper wordt ook wel St.-Jan Baptist genoemd. De familienaam Baptist is ontleend aan deze noemvorm. Overigens zijn de Baptisten zijn ook een stroming binnen het protestantisme, waarbij gelovigen pas op volwassen leeftijd gedoopt worden.
Nu wil het toeval dat Paal ook een St.-Janstraat heeft, ze loopt van het centrum naar het kerkhof, tegenover de St.-Janshoeve. Vroeger zei men op de Buiting: "As ge an Petiest onneraf gedrage wèèrt ..." (Als je aan Baptist naar het kerkhof, lager in de straat, gedragen wordt, dan hoeft het allemaal niet meer ... Bèèr Baptist, bombardonspeler in onze Harmonie, woonde waar nu café De Stam is).
Nu wil het toeval dat dit café een toevluchtsoord is geworden voor Duvelaanbidders, nog altijd uitgebaat door ... een familie Baptist, afstammelingen van, jawel. Daardoor heeft de oude uitdrukking een geheel nieuwe bijsmaak gekregen. Als je nu aan Baptist onderaf gedragen wordt, betekent dat gewoonlijk dat Guy je probeert naar huis te brengen nadat je kop in Duvel werd gedrenkt.

Tussen hemel en hel loopt een smal straatje, de St.-Janstraat. Check toch maar of je door de juiste Baptist gedoopt bent als het bergaf gaat.