Na een korte inleiding door Luc Savelkoul werd de spreker voorgesteld. Wie dacht een oudere, wat grijzige professor te zien verschijnen, kwam bedrogen uit Prof Dr. Yf Reykers, politicoloog is nog maar 37 jaar jong en heeft nu al een indrukwekkend curriculum vitae. Hij is de kleinzoon van Manke Reykers, gewezen MB en actief in verschillende verenigingen. Zijn vader Valère is dan weer bekend van bij de CM-ziekenkas en zorgde destijds voor een eenvoudige maar betere huisvesting met het gebouw langs de Paalsesteenweg. Zijn moeder Amanda is afkomstig uit Bree.
Opmerkelijk detail: de patroonheilige van Amandus en Amanda stierf in Maastricht. En net daar werkt Yf Reykers vandaag als professor politicologie aan de universiteit. De cirkel was dus rond.
Daarna nam Yf de microfoon over. Hij hield die graag in de hand om tijdens zijn uitleg wat heen en weer te kunnen stappen. Hij vertelde dat Paalonline hem in september had gevraagd om een lezing te geven rond het thema: “Wie beschermt Europa? Europese defensie in een wereld onder hoogspanning.”
Volgens Reykers zijn we in Europa een beetje vergeten hoe we moeten omgaan met onzekerheid, dreiging en oorlog. Wanneer er zich plots een dreiging aandient, stellen we ons meteen twee vragen:
- Komt er een oorlog met Rusland?
- Kan Europa zichzelf beschermen?
Op korte tijd kan er veel veranderen, maar de evoluties van de laatste maanden – zelfs de laatste weken – had bijna niemand zien aankomen. “Ik heb mijn presentatie verschillende keren aangepast”, vertelde Reykers. “Op een bepaald moment was ik er zelfs even mee gestopt. Uiteindelijk heb ik ze gisteren in orde gezet en tegen mezelf gezegd: nu verander ik ze niet meer… tenzij er een wereldbom valt.”
Reykers, geboren in 1989, groeide op in een periode waarin oorlog voor veel Europeanen een ver-van-ons-bedshow was. “Zelfs toen ik in het zesde leerjaar zat, stond niemand stil bij oorlog. Je hoorde wel eens iets over conflicten ver weg, maar het raakte ons niet. Vrede was vanzelfsprekend. Vandaag is die vanzelfsprekendheid verdwenen.”
Tijdens zijn presentatie verwees hij ook naar verschillende citaten van wereldleiders en denkers. In de huidige context krijgen die vaak een heel andere betekenis.
Hij haalde ook enkele belangrijke momenten uit de recente geschiedenis aan.
Zo waren er in 2014 de zogenaamde “groene mannetjes”: soldaten zonder herkenbare vlag of kenteken die op de Krim verschenen. Officieel wist niemand van waar ze kwamen, maar iedereen wist dat Rusland achter de annexatie van het Oekraïense schiereiland zat.
In maart 2016 volgden de aanslagen in Brussel. Plots was oorlog niet langer ver weg en kwam terrorisme wereldwijd op de voorgrond.
En dan kwam 24 februari 2022: op één ochtend stonden maar liefst 190.000 Russische militairen, samen met tanks en zwaar materieel, op Oekraïens grondgebied.
Waar stond op dat moment de NAVO? Die militaire alliantie werd na de Tweede Wereldoorlog, in 1949, opgericht met twaalf lidstaten. Opnieuw bleek hoe afhankelijk Europa nog steeds is van de Verenigde Staten.
“Wij Europeanen zorgden voor onszelf, terwijl de Amerikanen de veiligheidsgarantie boden”, legde Reykers uit. “Is het dan zo vreemd dat de VS naar Europa kijken en zeggen dat we te weinig investeren? De meeste landen halen nog altijd maar net de norm van 2 procent van hun budget voor defensie.”Volgens Reykers heeft Europa 75 jaar lang kunnen profiteren van die Amerikaanse bescherming. Al benadrukte hij dat Europese landen op hun beurt ook Amerikaanse militaire operaties hebben gesteund.
Hij gaf ook enkele opvallende vergelijkingen. België beschikt bijvoorbeeld over een dertigtal kernkoppen die gekoppeld zijn aan gevechtsvliegtuigen. Op het grootste Amerikaans vliegdekschip kunnen er al 75 gevechtsvliegtuigen gestationeerd worden.
De vraag blijft dus: kunnen we zonder Amerika?
Een echte Europese defensiemacht ligt politiek bijzonder moeilijk. Binnen Europa bestaan er verschillende prioriteiten. Het noorden wil vooral investeren om Rusland af te schrikken. Zuid-Europese landen willen middelen inzetten om migratiestromen onder controle te houden. Midden-Europa pleit eerder voor materieel dat overal inzetbaar is.
Daarbij komt nog dat 27 landen op één lijn krijgen geen eenvoudige opdracht is. “Een dictator kan met één vingerknip zijn volledige economie mobiliseren. In Europa moeten we eerst overal een akkoord vinden.”
De eerste stap is volgens Reykers dat alle NAVO-landen effectief de norm van 2 procent van hun budget aan defensie besteden. Sommigen pleiten ondertussen al voor 3,5 procent.
Een realistischer piste is volgens hem meer gezamenlijke aankopen en samenwerking tussen Europese landen. Dat zou efficiënter zijn en ook militair meer slagkracht geven.
Na een korte pauze volgde nog een vragenronde van een half uur. Daarna werd het tijd om af te sluiten. Zoals bij elke Böetingse Kastaar voorziet Paalonline een klein geschenk van een plaatselijke sponsor. Deze keer was dat een mooi pakket van bij Chocosjiek.AC
Tot slot werd ook al een oproep gedaan voor de volgende Böetingse Kastaar. Die vindt plaats op dinsdag 7 april. Dan komt prof. dr. Ann Smeets, borstchirurg, spreken over het onderwerp:
“Integratieve oncologie: leefstijlaanpassingen en bijkomende therapieën in de zorg voor patiënten met kanker.”
De inkom is zoals steeds gratis. Reserveren is wel wenselijk via een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of telefonisch via 0478 77 32 94.
Tot dan.
