Cyril Rubens verwelkomde namens paalonline de familie van Martinus Daniels, welke men uiteindelijk na een zoekertje in Duizendpoot HBVL geplaatst had gevonden had. Vele vaandeldragers waren aanwezig, de 11 vaandeldragers van verschillende oudstrijders en verzetsvereniging en ook de vlag van de vriendenkring mijnwerkers.

Welkom ook aan  Burgemeester Thomas Vints  en de mensen van Ecru erfgoed. Ook dankjewel voor de samenwerking

Cyril gaf vervolgens een toespraak  met een duidelijk overzicht van Martinus zijn leven en executie. Tussendoor speelde 3 doedelzakspelers enkel Schotse liederen.

Op 1 november werd deze dan officieel ingehuldigd in bijzijn van familie,

De historische werkgroep van paalonline had tijden de opzoeken wat er in Paal en vooral in Tervant tijdens WO2 gebeurt was te noteren en opzoekingswerk te doen naar de waarheid van deze feiten. Zo kwam men bij een executie terecht welke op de grens van Tervant, Oostham en Beverlo iets voor het einde van de oorlog een jongeman van Beringen koelbloedig werd geëxecuteerd en het lichaam daar maanden verstopt heeft gelegen. Martinus Daniëls 23 jaar en wonende bij zijn ouders in Beringen. Hij werkte zoals zovelen in de mijn. Maar hij was, net zoals veel Belgen, niet opgezet met de belegering door de Duitsers. Zeker de jongeren niet want men mocht niets organiseren. Martinus was nog niet dienstplichtig bij het begin van de oorlog maar had zich wel vrijwillig gemeld als ‘recruteringsreservist’. Hij was helemaal niet gesteld op de grijze Duitse uniformen en ook de zwarte uniformen niet. Tijdens de oorlog had men burgers die samen allerlei sabotage deden om de Duitser af te remmen, de zogenaamde Witte  maar er waren ook burgers die Duitsgezind waren, waarom?? Geldgewin? Deze groep de Zwette hadden een zwart uniform of erger nog geen en gingen overal luistervinken of ze niets te weet kwamen en dit dan gingen klikken. Tinus, zoals Martinus genoemd werd, organiseerde toch een fietstocht, onder de mom van een sportactiviteit, met jongeren van Beringen-Mijn via Kwaadmechelen naar Tessenderlo waar het hoofdkwartier van de Zwette Brigade was. Tinus met de Belgische vlag op zijn stuur voorop. In Kwaadmechelen zaten er ook Zwette en deze hebben dan het hoofdkwartier ingelicht. Daardoor kreeg men een zeer warm onthaal. De fietsers werden neer geknuppeld. Van de 80 deelnemers waren toch een 40tal opgepakt. Tinus zelf is ook kunnen vluchten en heeft een ganse nacht in het koren gelegen met de Belgische vlag. Meer verzetsactiviteiten van Tinus zijn er niet gevonden. En zo komen we verder tot 10 augustus 1944. Mensen van het verzet hadden toen, na een mislukte poging enkele dagen ervoor, Dominicus Vanderbiesen neergeschoten toen hij op weg was naar zijn werk in de mijn. Juist daarom werd gij vermoord want hij was 1 van de 4 vertrouwensmannen van de Duitsers en zocht daar naar mogelijke sabotage die men voor bereidden. Op 14 augustus is Tinus ziek en ging met zijn zweren naar dokter Deferm in Beringen-Mijn en wacht daar buiten op de trap op zijn buurt, daar zat ook een andere mijnwerker Camps, die zoals gebleken na de oorlog er zat omdat hij van de sectieoverste van het Geheime leger daar moest toezien wie er allemaal op de begrafenis zouden zijn bij de begrafenis van Dominicus Vanderbiesen.  De bevolking hield zich volledig afzijdig er liepen enkel een 10 tal Zwette die de kist begeleidde en ook nog eens 2 met een mitraillette om hun te beschermen. Tinus en Camps weigerde om op te staan en de kist te groeten toen de rouwstoet voorbij kwam. Onder de Zwette waren ook enkele hooggeplaatste heren aanwezig zoals de gouwleider en de provinciaal commandant. Ook VNV -burgemeester Moons van Koersel welke dadelijk naar de leider van de Zwarte politie Raymond Peeters gaat om te zeggen dat hij de 2 moet laten aanhouden. Aangehouden moesten ze eerst nog even met de rouwstoet meelopen (moet zeker een zware beproeving geweest zijn) om dan naar het Vlaamsch Huis de verzamelplaats van de zwette in Beverlo gebracht te worden. Daar worden ze gefouilleerd en ducht met hun zware gordelriemen en ijzeren gesp  afgeranseld. Tijdens het 2^de verhoor of beter bij de 2^de afranseling merkte men de 2 ringen welke Tinus aan zijn vingers had op.  Op de eén een ster en op de andere een hamer en sikkel afgebeeld. Zeggen dat hij deze van een Rus,  welke verplicht tewerkgesteld was door de Duitsers en in wat we later het Baltisch kamp verbleef, gekregen had, waarschijnlijk voor enkele snede brood weke Tinus regelmatig meebracht, helpte niet. Peeters aanzag hem als een terrorist.  En moet dezelfde dag nog geëxecuteerd worden. Een standrechtelijke executie zonder enige vorm van proces. Hij geeft het bevel aan Vandersteegen, Borgermans, Snijders en Vanhoof 4 mannen in burger. Peeters tekent ook nog een plannetje van waar men deze executie zonder gestoord te worden moet gedaan worden en ook nog enkele vragen die men voor de executie moeten vragen. Zo reed Tinus niets vermoedend met de fiets mee naar Tervant, zijn laatste fietstocht. Geëxecuteerd tussen het kreupelhout werd het lichaam achtergelaten  en reden ze terug om dan hun gewone werk verder te zetten. Jozef Theys, woonde er enkele honderden meters vandaan en had de schoten gehoord. Hij ging kijken zag nog 4 mannen wegrijden met 5 fietsen,  en zag het lichaam van Martinus Daniels liggen, wist niet goed wat te doen omdat in zijn woning verschillende wapens van de Partizanen lagen omdat die regelmatig bij hem vergaderde. Hij legt dan het lijk in de struiken in een ondiepe lemen kuil. De volgende dag gat hij naar de pastoor om te zeggen wat hij gezien heeft en te vragen wat hij moet doen. De priester zegt dat hij het lijk best laat liggen want de oorlog zal toch niet lang meer duren. En zo gebeurde, na de oorlog heeft is vader dan het lichaam gaan halen heeft de gemeente “Gezien Martinus Daniels de eenigste inwoner is welke door de Duitshers werd vermoord” betaald men de volledige begrafeniskosten zo ook de steen. Door de tand des tijds is deze steen volledig stuk gegaan en lag Martinus zo zonder naam of iets begraven in het erepark van oudstrijders in Beringen. Paalonline heeft alles opgezocht en gecontroleerd, daar de hoeve van Theys in 1945 is afgebrand was het wel wat zoekwerk om de juiste executieplaats te vinden.  Met deze zoektocht naar de juiste feiten kan men wel concluderen dat Martinus niet geëxecuteerd is omwille van enige betrokkenheid van de moord op Vanderbiesen maar gewoon als wraakmoord door Peeters (na deze in Paal heeft hij er ook nog eentje in Millen laten doen). Nu heeft paalonline dan ook terug een steen met rode ster en een gedenkplaat voor de Partizaan Martinus Daniels laten plaatsen. Burgemeester Thomas Vints sprak ook zijn dankbaarheid voor het werk dat paalonline gedaan heeft en het belang van zulke ereplaatsen op de kerkhoven welke een blijvende herinnering zijn. Namens de paalonline werd er door de, geëmotioneerde, familie bloemen neergelegd en kreeg men ook de Belgische vlag welke het graf sierde overhandigd. Burgemeester Thomas Vints legde namens de stad ook nog bloemen neer waarop dan Rita met haar klarinet eerst het lied van de Partizanen speelde en vervolgens het Belgisch volkslied. Alex Vanroosbroeck had ondertussen ook al de aanwezige een brochure met over het leven, executie en opzoekingswerk  gegeven. Hij dankte iedereen nogmaals voor hun komst en nodige iedereen uit voor een receptie in De Botermijn. Daarop nog een vlaggengroet door alle vaandeldragers om vervolgens naar De Botermijn te gaan voor een kleine receptie.‘s Avonds werd er door paalonline ook nog een Reveilkaars aan het graf gezet zodat zijn offer toch nog wat extra in het licht gezet werd. Ook mogen we het werk van de Historische werkgroep paalonline te bedanken voor het vele werk en resultaat dat men hier bereikt heeft. Dankjewel Alex V., Etienne B., Cyril R., Hilaire P., Luc V., Willy S, Armand A., Jef G. en Eddy P. AC

Foto’s André C. , Eddy V.