persbericht leefbaar Tervant:

Verontrustende resultaten van biomonitoringonderzoek in het kader van mogelijke emissies gerelateerd aan de afvalverbrandingsoven te Beringen

Driejarig biomonitoringonderzoek via eieren van scharrelkippen

In 2019 heeft het stadsbestuur van Beringen op vraag van onze bewonersgroep Leefbaar Tervant de expert ToxicoWatch (TW) opdracht gegeven om een driejarig biomonitoringonderzoek uit te voeren op eieren van buitenrennen in de buurt met betrekking tot mogelijke emissies gerelateerd aan de afvalverbrandingsoven van Bionerga.

De eerste meting m.b.t. de aanwezigheid van dioxines (PCDD/F) en dioxine-achtige PCB's (dl-PCB)  dateert van oktober 2019, en, kon beschouwd worden als een "basismeting".  De afvalverbrandingsoven is in 2020 in gebruik genomen. In 2021 en 2022 werden er telkens vervolgmetingen georganiseerd.

Zorgwekkende stijgingen sinds opstart van afvalverbrandingsoven

De resultaten tonen stijgingen van dioxines op alle kippeneierenlokaties met waarden ver boven de Europese regelgeving.  Reeds tijdens de basismeting constateerde TW dat het absoluut niet goed zat met dioxines in onze leefomgeving, maar sedert de opstart van de oven  werden  er zorgwekkende stijgingen vastgesteld.  De onderzoekers stellen duidelijk dat er iets ernstig aan de hand is !

Overheden reageren op deze meetresultaten  met de gekende one-liner “het is overal zo in België”, maar het gaat in dit geval over stijgingen die zich jaarlijks voordoen sedert de opstart van de oven, wat NIET overal zo is !  Men heeft ook de neiging om het onderzoek te reduceren tot een probleem van eierenconsumptie,  terwijl het gaat  over een biomonitoringonderzoek  om een idee te krijgen wat “WIJ” als mens opnemen in ons leefmilieu.  Dioxines zijn zeer gevaarlijke stoffen die - bewezen - ernstige gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid van mens, dier en levende organismen in het milieu.    Emissie van dioxines geeft gezondheidsrisico’s voor o.a.  hart, hersenen, voortplantingsorganen en kan leiden tot kanker.

Ook het dioxinetype "TCDD" (Tetrachlorodibenzo-p-dioxin) - één van de gevaarlijkste dioxinetypes - is op meerdere lokaties significant gestegen sedert de opstart van de oven. De complexiteit van hedendaagse te verbranden plastics/kunststoffen zou hierbij aan de bron kunnen liggen.  Dit dioxinetype veroorzaakte veel ellende bij de bevolking ten tijde van de oorlog van Vietnam (als nevenproduct van herbicide / agent orange).

Conclusie : identificatie van bron en actiename bij vervuiler  absoluut noodzakelijk !

We weten nu dat dioxines sedert de opstart van de oven significant zijn toegenomen  in onze leefomgeving.    Ondanks vermoedens en indicaties over de bron is onderzoek nodig om dioxinebronnen  objectief te lokaliseren en corrigerende maatregelen op te leggen aan de vervuiler(s).

Een evidente actie qua bronbepaling is een uitgebreide analyse van dioxinemetingen in de schouw van de oven door onafhankelijke instanties.  Bionerga stelde verrassend genoeg slechts een beperkt A4-tje met eigen schouwmetingen ter beschikking aan het onderzoeksteam en voert geen metingen uit tijdens opstarten en stilleggen van de oven (dit zijn momenten van de grootste potentiële dioxinevervuiling gezien de temperatuur niet optimaal is). 

Verder vinden we het aantal officiële meetpunten in onze regio met heel wat SEVESO-bedrijven ondermaats.

Dit dossier dient absoluut met spoed opgenomen te worden door de bevoegde overheden.  We vinden ook dat de stad Beringen druk moet zetten op deze overheden in het kader van bronbepalingsonderzoek en handhaving.

We vonden de reacties van diverse overheden over dit onderzoek zeer relativerend en ontwijkend,  men stuurde ons van het kastje naar de muur. Wij vinden de wetenschappelijke data in het kader van dit onderzoek daarentegen echt alarmerend.  Het dossier van een afvalverbrander met intergemeentelijke structuur blijft uiteraard voor de politiek een zeer gevoelig dossier, waardoor wij als bewoners geconfronteerd worden met een attitude van "ik-wil-niet-weten-schap",  wat straf is na de PFAS-schandalen !

We hebben Toxicowatch ook de opdracht gegeven om een PFAS-onderzoek te doen op de lokale eieren.  We dragen hiervan zelf de kosten.

• alle rapporten dienaangaande kan je raadplegen op: be/rapportbiomonitoringonderzoek
• 2023_Beringen_final_presentatie_.pdf
• persbericht_LT_02_juni__2023.pdf