Het was de eerste voorzitter Charles Dewalhens die op 16 juni 1946 aan het oude gemeentehuis de eerste gedenkplaat onthulde tijdens een grootse plechtigheid. Die dag werd bijgewoond door meer dan 100 anciens van het 35ste Linieregiment, een detachement van het 5 Linie met vaandel en heel wat inwoners en schoolkinderen van Paal. Het was de start van een jaarlijkse herdenking die in 1975 jammer genoeg een stille dood stierf. Daarom is het des te belangrijker dat we vandaag 48 jaren na de laatste herdenking, op de dag van de start van de 2de wereldoorlog voor België hier allen terug staan om de mannen van het 35ste linieregiment te eren.

Bij de start van de WO II op 1 september 1939 met de inval in Polen werden in de daaropvolgende weken die verschillende reserve eenheden gemobiliseerd. De basis eenheid was het 5 Linie Regiment dat tot aan het begin van de tweede wereldoorlog gekazerneerd was in Antwerpen en ongeveer 2500 manschappen telde. Het 5 Linie Regiment stond in voor de samenstelling van het 17, 35 en 55 Linie Regiment ook telkens met ongeveer 2500 militairen.

Het 35 Linie Regiment was samengesteld uit hoofdzakelijk dienstplichtige Reserve-Officieren, -Onderofficieren  en Soldaten die gediend hadden in het 5 Linie Regiment in de periode 1927-1929. Zij waren dus allen minstens 30 jaar, waren gehuwd en de meesten onder hen hadden kinderen.

Hun bewapening bestond hoofdzakelijk uit oorlogswapens vanuit de periode van de Eerste Wereldoorlog en er ontbraken bovendien zwaardere steunwapens.  De bewapening was aldus voornamelijk om budgettaire redenen van een technische oude generatie met alle gevolgen van dien.

Tussen september 39 en mei 40 bezette het 35 Linie Regiment verschillende posities tussen Luik en Antwerpen ter hoogte van het Albertkanaal om uiteindelijk tegen 10 mei , vandaag 83 jaren geleden, opgesteld te staan met één eenheid (Bataljon) ter hoogte van de brug van Tervant en één eenheid (Bataljon) ter hoogte van de brug te Beringen. De derde eenheid (Bataljon) is opgesteld in de diepte ter hoogte van ten Caetermere, hier een beetje verder langs de Paalse steenweg. De commandopost van het Regiment bevindt zich op de Zwanenberg juist over het afrittencomplex.

Die 10de mei lopen alle troepen uit het oosten langs de beide bruggen binnen en worden aansluitend in de nacht van 10 op 11 mei beide bruggen door de genie tot ontploffing gebracht. Daarna zal onze eenheid succesvol gedurende twee dagen tijdens soms hevige gevechten de Duitse eenheden verhinderen om het Albertkanaal over te steken. Maar op 12 Mei lukt het de Duitse troepen toch om ter hoogte van Tessenderlo en Ham het kanaal over te steken. 

Daarom zal het 35 Linie Regiment om te vermijden dat ze omsingeld worden de opdracht krijgen om in de nacht van 12 op 13 mei het Regiment los te haken van zijn stellingen aan het Albertkanaal en om na een hergroepering in de omgeving van Diest op 13 mei 1940 zich te verplaatsen naar de IJzer om in Diksmuide stellingen in de diepte voor te bereiden en te bezetten. Hier zullen ze blijven tot na de capitulatie op 28 mei waarna de eenheid zal worden ontbonden en na een korte periode als krijgsgevangenen de meeste soldaten naar huis mogen terugkeren.

Laat ons samen herdenken dat hier 12 van onze strijdmakkers hun leven gaven in dit kort gevecht. Zij vochten voor hun makkers, hun familie , hun land. Dit brengt ons dan ook naadloos bij het heden waar we dagelijks gelijkaardige taferelen op TV zien. De Oekraïense soldaten zijn ook zonen, broers en vaders die hun leven riskeren voor de vrijheid van hun naasten en hun land. Maar ook onze soldaten van het Bataljon Bvr-5Linie staan klaar om deze zomer ons land en onze vrijheid te verdedigen tegen de Russische agressie aan de oostgrens in Roemenië. 

Laat ons allen niet vergeten dat onze vrede en onze vrijheid niet gratis komen en we allen luid moeten roepen dat onze overheden investeren in een leger, met voldoende mannen en vrouwen, voldoende middelen om hun taken te vervullen en met de wil om dit leger in te zetten om onze vrijheid te verdedigen.

Ik dank u voor uw aandacht
Peter De Vliegher, , kolonel stafbrevethouder buiten dienst,  voorzitter van  de Koninklijke Vereniging van het 5 Linie Regiment

Links:  vaandeldrager in origineel uniform van 5 Linie
Rechts:  vaandeldrager in uniform van brigade Piron