Op 5 oktober 1834 werd door de kerkraad van Paal een overeenkomst afgesloten met de Antwerpse orgelbouwer Jean-Joseph Delhaye voor de bouw van een nieuw orgel. 2630,38BEF (=66€) exclusief de orgelkast en transportkosten Deze investering is een zeer goede investering geweest bewijst de tijd. Ons orgel heeft al een hele geschiedenis, nadat het met paard en kar in Antwerpen werd gehaald en opgebouwd werd in de kapel kon men reeds in 1836 genieten van de mooie klanken. Nadat de kerk gebouwd was werd het ‘Delhaye orgel in 1872 boven op het oksaal terug opgebouwd waar het zou staan tot 1987 en toen het onder toeziend oog van pastoor Clijsters werd gerestaureerd en in1988 in het noordelijk transept geplaatst. Onze kerk is, wat vele deskundige niet begrijpen, niet beschermd maar het Delhaye orgel in de kerk van Paal is sinds 11 februari 2004 beschermd omwille van zijn historische en wetenschappelijke waarde. Bij de inzegening van het gerestaureerde orgel kreeg men na het welkomstwoord door de voorzitter Jos Verboven, het inleidende woordje door pastoor Geert Croes welke toch het belang benadrukte van de orgelmuziek door de eeuwen heen die een belangrijke rol speelde in de verschillende vieringen. Al lachend vermelde hij: ik dacht toen ik hier kwam en de kerk gerestaureerd was de bekommernissen voorbij waren maar in zo’n groot huis is er steeds werk. Tussendoor speelde organist-koster Martin Ribus telkens enkele mooie werkjes op het orgel, het was genieten. Alex Vanroosbroeck, welke het dossier opvolgde, lichte de restauratie toe. Ondanks het jaarlijks onderhoud en stemmen had het terug te maken met slijtage zo was er restauratie nodig want men stelde vast dat het orgel vals klonk en moeilijk te stemmen was, sommige registers kon men niet meer gebruiken, er waren vele geplooide pijpen in het orgel, de ventilator was te luid zodat deze de klank verstoorde, het manuaal stond te laag… zo werd er in 2018 door de kerkraad beslist om het beschermde orgel te restaureren. Er werden 3 offertes bij orgelbouwers gevraagd, contact genomen met Onroerend erfgoed, het Bisdom en de gemeente om zo met het architectenbureau Martens een beheersplan op te stellen. In 2020 werd dan subsidieaanvraag gedaan bij Onroerend erfgoed een degelijk dossier dat al in juni werd goedgekeurd. Hierdoor kon orgelbouw Moors einde juli starten met de restauratie welke dan op 23 april voltooid was.
Een restauratie welke toch een huzarenstuk blijkt (voor een leek toch zeker). Het orgel werd ontmanteld, de goede onderdelen bleven in de kerk. De doorgezakte pijpen kregen in Zeist (NL) een herstelbeurt, de windlade werd hersteld en dichtingen in vilt gemaakt i.p.v. leder, de vloer onder het orgel werd door de Paalse firma Verboven-Reynders in orde gebracht, de orgelkast werd 5cm verhoogd en het hele orgel 55cm verplaatst naar de middenbeuk zodat de muziek nog beter klink/Het Manuaal werd hersteld en bij geregeld en de voetpedalen aangepast en tegen het orgel bevestigd. Maar ook de Perkament labels voor registers op het frontpaneel werden vernieuwd. Het orgel werd opnieuw gestemd naar Kinberger III, origineel zoals in de 19de eeuw en ½ toon lager dan moderne orgels. Met nog een dankwoord aan allen welke hebben bijgedragen besloot Alex de toelichting en alvorens Martin Ribus zich terug aan het orgel zette deed hij de kast achteraan open zodat iedereen de werking van het orgel van dichtbij kon zien.
En zo kunnen we weer genieten van Hemelse klanken tijdens de vieringen. AC
Foto’s: Rosetta Carlucci en André C.
